روايت
« عن جعفر عن ابيه عن على عليه السلام : قال لا يقضى على غائب « . ( 1 ) ( از امام جعفر بن محمد از پدرش از امير المومنين عليه السلام : « در بارهء شخص غايب نمىتوان قضاوت كرد . )
( ( 4647 ) ) حق به من گفته است هان اى دادور
مشنو از خصمى تو بىخصم دگر
( ( 4648 ) ) تا نيايد هر دو خصم اندر حضور
حق نيايد پيش حاكم در حضور
براى احقاق حق ، آگاهى كامل از حال متخاصمين در موضوع مرافعه لازم است
اين مسئله از نظر فقهى مورد اختلاف است كه آيا حضور متخاصمين در پيش قاضى ضرورت دارد يا نه ؟ چهار نظريه در منابع فقهى در اين باره ديده مىشود : 1 - قاضى مىتواند در بارهء كسى كه غايب ، از مجلس محاكمه است ، حكم كند . ( 2 ) 2 - براى حكم غيابى در بارهء مدعى عليه غايب شرط است كه دور تر از دسترس بوده باشد . ( 3 ) 3 - اگر مدعى عليه حاضر در محل ، از حضور در مجلس محاكمه معذور باشد . ( 4 )
هامش
( 1 ) مفتاح الكرامة ، سيد محمد جواد عاملى ، ج 10 ص 163 اين مضمون از مسند احمد بن حنبل ج 1 ص 90 نيز نقل شده است . .
( 2 ) شرايع ، نافع ، ارشاد ، ايضاح ، دروس ، غاية المراد ، مسالك ، لمعه ، روضه ، غاية المرام ، كفايه ، نهايه ، نقل از مفتاح الكرامة ، ج 10 كتاب القضاء ص 163 و 164 . .
( 3 ) مفتاح الكرامة ، ج 10 ص 163 و 164 . .
( 4 ) يحيى بن سعيد . .