تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى — صفحة 175

مساهمون:

ص١٧٥

آيه

« إِنْ تَسْتَفْتِحُوا فَقَدْ جاءَكُمُ اَلْفَتْحُ وَإِنْ تَنْتَهُوا فَهُوَ خَيْرٌ لَكُمْ وَإِنْ تَعُودُوا نَعُدْ وَلَنْ تُغْنِيَ عَنْكُمْ فِئَتُكُمْ شَيْئاً وَلَوْ كَثُرَتْ وَأَنَّ الله مَعَ اَلْمُؤْمِنِينَ » 8 : 19 ( 1 ) ( اگر شما پيروزى را مىخواهيد ، پيروزى به سراغتان آمده است و اگر از انحراف امتناع بورزيد ، براى شما بهتر است و اگر بر گرديد به وضع سابق خودتان ما هم خواهيم برگشت و گروه شما از هيچ چيز شما را بىنياز نخواهد كرد اگر چه افراد گروه شما زياد باشند و خداوند با گروه مؤمنين است ) .

توضيح

- در اشخاص مخاطب به خطاب فوق ميان مفسرين اختلاف نظر وجود دارد . گروهى مىگويند : مخاطب آيهء فوق طايفهء مشركين هستند . وقتى كه دو گروه مسلمانان و مشركين رو در روى هم قرار گرفتند ابو جهل گفت : « پروردگارا ، دين ما قديمى و دين محمد صلى الله عليه و آله جديد است ، هر يك از اين دو دين كه در نزد تو محبوب تر و مورد رضايت تست ، اهل آن دين را امروز پيروز گردان . » اين است پيروزى دين حق كه فرا رسيده است . . . گروه دوم مىگويند : كه مسلمانان بودند كه دعاى طلب پيروزى كرده بودند خداوند هم اجابت فرمود ، ضمنا كردار ناشايست بعضى از مسلمانان را در بارهء مخالفت با پيامبر اكرم در موضوع غنيمتها و اسراى جنگى مورد توبيخ قرار داده ميفرمايد : اگر از آن قبيل كارهاى ناشايست امتناع كنيد براى شما بهتر است ، ولى با نظر به مجموع مضامين آيات نظريهء اول صحيحتر به نظر مىرسد . » وَإِذْ قالُوا اَللَّهُمَّ إِنْ كانَ هذا هُوَ اَلْحَقَّ مِنْ عِنْدِكَ فَأَمْطِرْ عَلَيْنا حِجارَةً مِنَ اَلسَّماءِ أَوِ اِئْتِنا بِعَذابٍ أَلِيمٍ » 8 : 32 ( 2 ) ( وقتى كه آن كفار گفتند : اى خدا ، اگر اين دين كه پيامبر مىگويد از

هامش
( 1 ) سوره الانفال ، آيهء 19 . .
( 2 ) سوره الانفال ، آيهء 32 . .
تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى — صفحة 175 | محمد تقي جعفري