كه از بامداد زمان تا شامگاهش ، مشيت بارقهء الهى را نمودار مىسازد .
( ( 4401 ) ) جمله اجزاى جهان ز ان حكم پيش
جفت جفت و عاشقان جفت خويش
( ( 4402 ) ) هست هر عضوى ز عالم جفت خواه
راست هم چون كهربا و برگ كاه
آسمان بزرگ با آن همه كهكشانها و كار زارهايش با كرهء محقر زمين به راز و نياز مىپردازد و مىگويد : اى كرهء خاكى ، چه خوش رابطهاى است كه در ميان من و تو دست قدرت لا يزال الهى ايجاد كرده است ، من با تو چون آهن و آهن ربائيم ، كره خاكى كه در گوشهء ناچيزى از فضا گهواره وار مىگردد ، آغوش استعداد و گيرندگى خود را بر فعاليتهاى كيهانى باز كرده و مانند زن ، نطفهاى را كه آسمان در او مىاندازد مىگيرد و مىپروراند ، در آن هنگامى كه كره خاكى گرمى خود را از دست مىدهد ، فورا آسمان فعال گرمى را بسراغش مىفرستد و هنگام كه خشكى سوزان بخواهد دمار از روزگار زمين در آورد ، آب حيات را بر او سرازير مىكند .
منبع خاكى آسمان ، خاك زمين را تقويت مىكند و منبع آبش آبيارىاش مىكند ، منبع باد ابرهاى فضايى را سوى زمين به حركت در مىآورد و بخارات دريايى و غير دريايى را جذب مىنمايد .
منبع آتش كه حرارت آفتاب نيرو از آن مىگيرد ، و مانند تابهء زرين كه رويش از آتش سرخ شده است در فضا بنور افشانى و شعله زايى خود مشغول است .
اين همه افلاك و ثوابت و سيارگان مانند انسان در كرهء خاكى براى كسب مقاصد خود در حركتاند [ آرى : -
چرخ چون مىبگذرد تا حال او مىبگذرد
سر گشتن چيستى گر نه پى مبداستى ]
ناصر خسرو اما اين زمين خاكى كار كدبانويى دارد ، مىزايد و شير مىدهد . اى انسان آگاه ، روى سخن من با توست : آيا اين همه فعاليتهاى زمينى و كيهانى نمىتواند