تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى — صفحة 148

مساهمون:

ص١٤٨

آيه

« أَ لَمْ تَرَ كَيْفَ ضَرَبَ الله مَثَلًا كَلِمَةً طَيِّبَةً كَشَجَرَةٍ طَيِّبَةٍ أَصْلُها ثابِتٌ وَفَرْعُها فِي اَلسَّماءِ . تُؤْتِي أُكُلَها كُلَّ حِينٍ بِإِذْنِ رَبِّها وَيَضْرِبُ الله اَلأَمْثالَ لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَتَذَكَّرُونَ . وَمَثَلُ كَلِمَةٍ خَبِيثَةٍ كَشَجَرَةٍ خَبِيثَةٍ اُجْتُثَّتْ مِنْ فَوْقِ اَلأَرْضِ ما لَها مِنْ قَرارٍ . » 14 : 24 - 26 ( 1 ) ( آيا نمىبينى خداوند چگونه مثل مىزند : كلمهء پاكيزه مانند درخت پاكيزه ايست كه ريشهء آن ثابت و شاخه هايش در آسمان است و ميوه هاى خود را با اذن خداوندى در هر موقع نثار مىكند و خداوند مثالها را براى مردم مىزند باشد كه آنان متذكر شوند و مثل كلمهء پليد مانند درخت پليد است كه ريشه اش از روى زمين كنده شده و ثبات و استقرارى ندارد ) . « وَمِنْ كُلِّ شَيْءٍ خَلَقْنا زَوْجَيْنِ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ » 51 : 49 ( 2 ) ( ما از هر چيز جفت آفريديم ، شايد متذكر شويد . )

( ( 4388 ) ) بر فلك برهاست ز اشجار وفا اصلها ثابت و فرعه فى السماء

حقايق و سخنان سودمند مانند درخت برومند و جاويدان است كه ريشه اش ثابت و شاخه اش در آسمان است .

جلال الدين در بيت مورد تحليل وفا را بدرختى تشبيه مىكند كه ميوه هايش سر به آسمان كشيده است ، آن گاه اين مضمون را يكى از موارد آيه‌اى قرار داده است كه در عنوان آيه ذكر كرديم . به همين جهت ما به آن قانون كلى كه مدلول آيه است اشاره مىكنيم و توضيح مختصرى در بارهء آن مىدهيم :
هامش
( 1 ) سوره ابراهيم ، آيهء 24 تا 26 . .
( 2 ) سوره الذاريات ، آيهء 49 . .
تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى — صفحة 148 | محمد تقي جعفري