تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى — صفحة 67

همه چيز در نظر گرفته مىشود ، هر گفته ، هر جهش روحى و حتى ناچيزترين انديشه هاى شما . ( 1 ) چنين نتيجه گرفت : « مردم بالاخره بايد بفهمند كه هدفهاى بشر دوستانه و بسيار پر اهميتتر از لذايذ مادى آنى وجود دارد و جشن فرصتى است ، تا يك فكر بلند جلوه كند و آشكار شود . ( 2 ) او گفت : « مطالبى وجود دارد كه مستقيما از قلب بر مىخيزند و به بيان در نمىآيند . بقسمى كه نمىتوان از اين مسايل جسارت آميز و خلاف مقدسات ، در برابر جمع پرده برداشت « . ( 3 ) من پير مردى هستم كه عمر خود را كرده‌ام ، من رسما و علنا اعلام مىكنم كه نسيم روح پرور زندگى همچنان مىورزد و چشمهء حيات در نسل جوان نمىخشكد . شور و اشتياق جوانان امروز ، مانند جوانان عصر ما همچنان دست نخورده و بىغل و غش است . تنها يك اختلاف وجود دارد : فقط هدفها تغيير يافته و يك كمال و جمال جانشين كمال و جمالى ديگر شده است تنها اين مساله وجود دارد كه پى ببريم كداميك كاملتر و زيباترند : « شكسپير « يا يك جفت چكمه ، » رافائيل « يا نفت ؟ ( 4 ) » استپان تروفى موويچ « كه بىاندازه بهيجان آمده بود فرياد كشيد : - اما من ، اعلام مىكنم ، اعلام مىكنم كه براى » شكسپير « و » رافائيل « بايد مقامى برتر از مسالهء آزادى بردگان و برتر از مليت و نسل جوان و علم شيمى و تقريبا برتر از همهء بشريت ، قائل شد ، زيرا آنها ميوه و ثمره‌اند ، محصول واقعى تمام بشريت و شايد والاترين نتيجه و حاصلى هستند كه بشريت توانسته است بر آن دست يابد آنها به مشكل و تركيب جمال و كمال دست يافته بودند و بدون آن حتى من نمىتوانستم