و انسانى به مبارزه پرداخته و حيات خدا دادى را دستخوش عوامل مزاحم نسازيم ، همچنان براى مبارزه با آن عوامل ، نيروى روحانى هم عطا فرموده است كه در شكل دعا و نيايش در انسان نمودار مىگردد . تمام پيامبران الهى در مقابل گرفتارىها به دعا و زارى پرداخته‌اند . منتهى اين حقيقت نبايد فراموش گردد كه پناه بردن به خدا به وسيلهء دعا در مقابل ناملايمات كه خود مطابق دستورات الهى انجام مىگيرد ، غير از عدم تسليم به قضاى الهى است ، بلكه با يك نظر همه جانبه مىتوان گفت : اين خود قضاى الهى است كه به بندگانش دستور داده است كه در مصايب و گرفتاريها او را بخوانند و بگويند : « أَنِّي مَسَّنِيَ اَلضُّرُّ وَأَنْتَ أَرْحَمُ اَلرَّاحِمِينَ 21 : 83 » ( 1 ) ( خداى من ، ضرر به من اصابت كرده است و تو ارحم الراحمين هستى ) . نيايش كه از اعماق روح انسانى بر مىآيد ، مىتواند از قوانين و جريانات قضاى الهى برتر رود و مسير آنها را تغيير بدهد ، چنان كه نيروى برتر ، نيروى ضعيف را از بين مىبرد .