مىدارد : « نعمتها و قدرتهاى فوق طبيعى فقط بهمراه ديوانگى مىآيند » بايد گفت كه فرويد در مقابل اين نويسندگان نيمهء دوم قرن بيستم بسيار آدم خجالتى بوده است » .
دو جملهء فوق العاده با اهميت در عبارت فوق ديده مىشود كه بايد به طور جدى مورد دقت قرار بگيرد ، اين دو جمله يكى از كوپر است كه مىگويد : « ديوانگى خود ما را مجددا ابداع مىكند « و ديگرى از نرمان براون است كه مىگويد : نعمتها و قدرتهاى فوق طبيعى فقط به همراه ديوانگى مىآيند » .
اين دو نويسنده گويا در بارهء دو جملهء مزبور ، درست دقت نكردهاند ، زيرا مضمون اين دو جمله در فلسفه و عرفان مثبت شرقى و غربى به طور فراوان بررسى شده است اين مضمون كشف از وجود جهشهاى ما فوق عقل نظرى مىكند ، نه اين كه انسانهايى را به طور طبيعى كه در قلمرو احساس و عقل گام بر مىدارند تخطئه كرده و به آنان اثبات مىكند كه شما روش تعقلى و اصول آن را دور بيندازيد . اين كه كوپر مىگويد : « ديوانگى خود ما را مجددا ابداع مىكند » ناخود آگاه مىخواهد آن انفجارات و جهشهاى روانى را بگويد كه باعث دگرگونىهاى بسيار عالى در روان انسانى مىگردد و نتايج فوق العاده درخشانى را دنبال خود مىآورد ، مانند خود سازى و اكتشاف واقعيات . . . اين دو نويسنده اگر مقدارى زحمت مطالعهء روان شناسى نوابغ را تحمل مىكردند ، از مخلوط ساختن پديدهء نبوغ ما فوق عقل با ديوانگى تحت عقل سوء استفاده نمىكردند .
اگر استدلال آقايان صحيح است ، بروند به تيمارستانها و بيمارستانهاى روانى و هزاران اشخاص نابغه و قدرتهاى فوق طبيعى را بيرون بياورند و مورد بهره بردارى بسود اجتماعات قرار دهند چرا حيوانات و ديوانگان نمىتوانند خود را مجددا ابداع نمايند و چرا نمىتوانند به قدرتهاى ما فوق طبيعى دست بيابند ؟ اگر اين مسئله را از كوپر و براون بپرسند ، خواهند گفت : حيوانات و ديوانگان
تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى — صفحة 136
مساهمون: محمد تقي جعفري
ص١٣٦