( 1 ) انس در بارهء آيهء شريفهء :
مَرَجَ الْبَحْرَيْنِ يَلْتَقِيانِ
« 1 » - مىگويد كه مقصود على ( ع ) و فاطمه ( س ) است ، و آيهء
يَخْرُجُ مِنْهُمَا اللُّؤْلُؤُ وَ الْمَرْجانُ
در حقّ حسن و حسين نازل شده است .
( 2 ) [ ابن عبّاس مىگويد : على ( ع ) و فاطمه ( س ) است و مقصود از
بَيْنَهُما بَرْزَخٌ
پيامبر ( ص ) ، و مراد از :
يَخْرُجُ مِنْهُمَا اللُّؤْلُؤُ وَ الْمَرْجانُ
حسن و حسين - صلوات اللَّه عليهم هستند ] . « 2 » « 3 »
هامش
( 1 ) الرّحمن / 19 ؛ دو دريا را پيش راند تا به هم رسيدند .
( 2 ) همان ، 1 / 324 - 323 .
( 3 ) شيخ مظفّر در دلائل الصّدق 2 / 205 مىگويد :
دلالت اين سخن بر مفهوم مورد نظر ما آشكار است ، زيرا خداوند سبحان ، على را به سبب فراوانى علمش به دريا مانند كرده است و در سخن خداوند و گواهى او به بندهاش ، زياده گويى راه ندارد ، پس او امير المؤمنين خواهد بود با امتيازهايى انكار نشدنى بر كسى كه مفهوم « أبّ » و « كلالة » را نمىداند و كسى كه بانوان ، فقه از او بيشتر مىدانند ، پس او همان امام خواهد بود .
امّا اين كه پيامبر ( ص ) به برزخ و فاضل ميان على و فاطمه تشبيه شده است از آن روست كه ايشان ، هدايتكنندهء آن دو هستند و لا جرم آن دو به سبب عصمتشان ، از پيامبر پيروى مىكنند و هيچ يك بر حقّ ديگرى تجاوز نمىكند و ارادهء على و فاطمه به دو دريا نزديكتر و شبيهتر است كه اگر ظاهر آن دو مورد نظر باشد براى خروج لؤلؤ و مرجان از آن دو به توسّع نيازمنديم ، زيرا چنان كه گفته شده است لؤلؤ و مرجان از يكى از آن دو بيرون مىآيد . » علّامهء مجلسى در بحار الانوار 37 / 97 مىگويد :
« شگفتى ندارد كه على و فاطمه دو دريا باشند ، زيرا فضلشان گسترده و خيرشان فراوان است و بحر به سبب گستردگى « بحر » ناميده شده است . »