بسم الله الرحمن الرحيم ( حقايق حكمت آميز لشكريان الهى در روى زمين است ، اين لشكريان ارواح رهروان انسانهايى را كه قصد سلوك الى الله دارند تقويت نموده ، دانش آنان را از آميزش به جهل و عدالتشان را از اختلاط به ستم وجود و بخشش آنان را از آلودگى به ريا و بردبارىشان [ يا رؤياهايشان ] را از آميزش با سفاهت دور و پاكيزه مىدارد .
اين سپاه مقدس خداوندى آن چه را كه از درك آخرت و پشت پردهء طبيعت از رهروان دور است ، نزديك مىسازد و دشوارىهاى اطاعت و اجتهاد را بر آنان سهل و آسان مىنمايد .
اين حقايق حكمت آميز از جملهء شواهد و دلايل پيامبران الهى است كه از اسرار خداوندى و سلطهء مخصوص او به مردان عارف و از به گردش در آوردن فلك نرانى رحمانى درّى كه حكمفرما بر فلك دودى ( دخانى ) كروى است خبر مىدهد .
چنان كه عقل بر صورت خاكى و حواس ظاهرى و يا باطنى آن حكمفرما است همچنين فلك روحانى بر فلك دخانى ( دودى ) با ستارگان درخشنده و چراغهاى فروزان و بادهاى وزنده زمينهاى در غلطيده و آبهاى وسيع و جارىاش حاكم مىباشد .
خداوند با اين حقايق حكمت آميز بندگانش را سود مىبخشد و به درك آنها مىافزايد . جز اين نيست كه هر خواننده و مطالعه كنندهء حقايق حكيمانه ، به قدر عقلش از آنها بهره ور مىگردد و هر عمل كنندهاى به مقدار قدرت اجتهادش نفع مىبرد
تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى — صفحة 95
مساهمون: محمد تقي جعفري
ص٩٥