و قوانين ، كرات ديگرى هستند كه در فضاى پهناور به وجود مىآيند و متلاشى مىگردند ، در مكتب اسلام هم با اين طرز تفكر مبارزهء شديدى انجام گرفته است . اين مبارزه با دو طريق در منابع اسلامى ديده مىشود : 1 - مبارزهء غير مستقيم - آن عده از آيات قرآنى و روايات است كه به طور فراوان و با صراحت كامل تمام حوادث و رويدادهاى جهان طبيعت را به مشيت الهى مستند مىسازد . 2 - منابعى است كه به طور مستقيم تاثير ستارگان را در سر نوشت آدميان تكذيب مىكند ، ما نمونهاى از اين منابع را متذكر مىشويم : يك - محقق حلى اين روايت را از پيامبر نقل كرده است : « هر كس منجم يا كاهنى را تصديق كند به آن چه كه به محمد صلى الله عليه و آله نازل شده كفر ورزيده است . » ( 1 ) دو - نصر بن قابوس از امام صادق عليه السلام روايت كرده است كه : « منجم و كاهن و ساحر ملعوناند . » ( 2 ) سه - « هنگامى كه امير المؤمنين عليه السلام به مسافرتى تصميم گرفته بود ، شخصى به او گفت : اگر در اين موقع مسافرت كنى ، مىترسم به مقصودت نرسى ، اين حكم را از علم نجوم مىگويم . امير المؤمنين فرمود : آيا گمان مىكنى كه تو آن موقع را كه اگر انسان در آن به مسافرت پردازد ناملايمات از او دور مىشود ، مىدانى ؟ و آن موقع را كه حركت در آن موجب ضرر است مىشناسى و از آن مىترسى ؟ هر كس در اين حكم تصديق كند ، قرآن را تكذيب نموده و از استمداد به خدا خود را بىنياز ساخته است سپس فرمود : اى مردم بپرهيزيد از پيش گويى به وسيلهء ستاره شناسى ، مگر آن قسمت از علم نجوم كه شما را در خشكىها و درياها [ از نظر جغرافيايى ]
تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى — صفحة 476
مساهمون: محمد تقي جعفري
ص٤٧٦
هامش
( 1 ) معتبر - محقق نقل از مكاسب شيخ انصارى ص 25 . .
( 2 ) همان مأخذ .