تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى — صفحة 32

« اين كلمه ( تابو ) و طريقه‌اى كه با اين نام مشخص مىشود ، مبين مجموعه‌اى از امور مربوط بزندگى نفسانى است كه ظاهراً مفهوم و معناى آنها از نظر پوشيده است . » ( 1 ) تمام تحقيقات و بررسىهاى دامنه دار و مفيد كه به وسيلهء وونت و ديگران صورت گرفته است ، در حقيقت تتبع و توضيحى در آثار و كردارهايى كه نمود قابل مشاهده دارند بوده است . به طور كلى وونت در بارهء انگيزهء روحى به ايده و اخلاق تابويى ترس و هراس را پيش كشيده مىگويد : « مفهوم تابو شامل تمام رسوم و عاداتى است كه در آنها ترس و هراسى مبهم از بعضى اشياء و نيز اعمالى كه مربوط به آن اشياء است منعكس مىگردد . » ( 2 ) اين ترس و هراس را فرويد وعدهء ديگر به تأثير قواى شيطانى مستند مىسازند ، فرويد مىگويد : « ولى منشا واقعى تابو را بايد به طور عميقتر در امرى سواى منابع طبقات ممتاز جستجو كرد : منشا تابو همان است كه ابتدايىترين و با دوامترين غرايز انسانى از آن جا سرچشمه گرفته : ( ترس از تاثير قواى شيطانى ) از آن جا كه گمان مىكنند نيروى شيطانى در شىء كه تابو است پنهان مىشود و از آن جا كه تابو در به دو امر جز اين ترس از نيروى شيطانى كه - در اشياء عينيت يافته است - چيز ديگرى نيست على هذا تابو بر انگيختن اين نيرو را نهى مىكند و هر بار كه به عمد يا غير عمد مورد تجاوز و قحطى قرار مىگيرد بر دفع انتقام شيطان امر مىدهد . » ( 3 ) سپس فرويد به اين استنباطها و حدسها اعتراض مىكند .