تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى — صفحة 300

جهت يكم - فقط اغنيا و ثروتمندان نيستند كه براى حفظ موقعيت خود ، مجبور مىشوند وضع معين اجتماع را به حال خود نگه دارند ، بلكه سياست مدارى كه وضعى را در اجتماع به وجود آورده و خود را در آن سيستم چشمگير و نيرومند ساخته است ، در حفظ و مراقبت همان سيستم تلاش خواهد كرد . همچنين است هر عنوان مطلوبى كه مرهون نظم معينى از اجتماع يا غير اجتماع بوده باشد . جهت دوم - موضوعى كه ملاك عمل نيرومندان است منحصر بمسائل اقتصادى نيست ، حتى اگر يك رهبر فكرى وضعى را به وجود آورد يا از يك وضع موجود در اجتماع قدرتى براى خود تحصيل كند ، در حفظ همان قدرت مجبور است از ورود هر گونه تحول به اجتماع جلوگيرى كند . قانون حفظ موقعيت دو عنصر اساسى دارد : عنصر يكم - چسبيدن به نظم و كيفيت موجود در اجتماع كه به وجود آورنده يا ادامه دهندهء نيرومندى يك فرد يا يك طبقه ، بلكه نيرومندى يك اجتماع بوده باشد ، ضرورت طبيعى دارد . اين آرمان بدون مبارزه با موانعى كه مختل كنندهء نظم و ترتيب مفروض است ، امكان پذير نيست . آنان با هر مانعى مبارزه و خصومت خواهند ورزيد ، خواه مانع مذهبى و ايده ئولوژيكى باشد يا نه . عنصر دوم - به وجود آوردن و تحصيل عوامل ادامهء وضع و ترتيب موجود كه حافظ منافع نيرومندان است . آنان در تحصيل اين عوامل خواهند كوشيد ، خواه مذهب و ايده ئولوژى باشد يا چيز ديگر . در قرآن مجيد ، مقاومت اغنيا و به طور كلى چشمگيران اجتماعات را در مقابل پيامبران با كلمهء » الملاء » ( 1 ) در موارد متعددى متذكر شده است ، از آن جمله :