تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى — صفحة 58

توليد شده است ، نيرو و عظمت او را قياس نماييم . دره ها اسرار طبيعت هستند . هر قدر كه اين دره ها پر پيچ و خم و اسرار آميزتر باشند انسان به گردش در آنها راغبتر است ، هر كس در درهء سن پوان بيشتر پيش رود بيشتر به رفتن ميل مىكند و هر چه بيشتر اسرار دره را كشف مىكند بيشتر به اسرار بر مىخورد . » ( 1 ) « همانطور كه احساسات و عواطف ما بر اثر اوهام ما بسط مىيابد ، كوهساران هم بر اثر مهى كه اطراف آن را فرا گيرد به نظر ما بزرگتر و با شكوه تر جلوه مىكند و هر چه در اين دنيا مرموزتر باشد مجللتر است و چشم و يا قلب ما را بيشتر جلب مىكند . » ( 2 ) « من هيچ غمى را بالاتر از آن نمىدانم كه در پاى كليسا و يا در پاى ديوار خانه و يا روى شنه‌اى باغ و زير درختان ، آشيانهء ويرانهء پرستو يا بلبلى را ببينم و در كنار خس و خاشاكى كه پدر و مادر به هنگام بهار براى بچگان خويش به هم بافته‌اند پوست تخمهاى شكسته را بر روى هم مشاهده كنم . » ( 3 ) [ در توصيف كلودهوت چنين مىگويد ] : « وقتى كه با اين مرد راه مىرفتم آفتاب از جانب او مىدرخشيد ، با آن كه جسم او مانع بود كه آفتاب مستقيماً بر روى من بتابد ، احساس مىكردم كه كسى كه همراه من است صاحب جسم نيست ، بلكه روح محض است . گويى روح اين مرد به آن بدن و لباس خشن روستايى تعلقى نداشت ، زيرا به همه چيز فكر مىكرد ، همه چيز را احساس مىنمود و در همه چيز خدا را مىديد و همه چيز براى او عيان و نمايان بود . » ( 4 ) [ در گفتگو با سنگتراش خطاب به او مىگويد ] : « گفتم بسيار خوب ، هر چه زودتر بايد كار را انجام داد ، ميدان سنگهاى اين