( ( 3412 ) ) شيخ گفت اين خود نه جام است و نه مى
هين به زير آ منكرا بنگر به وى
( ( 3413 ) ) آمد و ديد انگبين خاص بود
كور شد آن دشمن كور و كبود
ارزش اصل حمل فعل مرد با ايمان به صحت
در حقوق و در فقه به معناى عمومى در ايدئولوژى اسلامى ، اصلى است به نام اصل صحت كه فوق العاده با ارزش است ، اين اصل مىگويد :
« ضع فعل اخيك المسلم على احسنه . » » از امام صادق عليه السلام » .
( كار برادر مسلمانت را به نيكوترين وجه منظور بدار ) .
اين مضمون در روايات متعددى آمده است و فقه هاى عظام به آن عمل مىكنند .
البته اين اصل مشروط به اين است كه آن شخص مورد اتهام در كارهاى خويش نباشد و وضع جامعهاى كه شخص در آن زندگى مىكند به طورى نباشد كه فسادش به صلاحش غلبه داشته باشد .
در اين صورت بايستى خوبى و بدى كار را با دلايل و قراين منطقى تفسير و توجيه كرد . اصل مزبور نمىگويد : كار مشكوكى كه از يك مسلمان صادر مىشود و مردد است بين صلاح و فساد ، تو مجبور هستى كه آن را مصلحت قطعى فرض كرده و آثار مصلحت واقعى را به آن كار مشكوك مترتب كنى ، بلكه اصل مزبور مىگويد : تا فساد كار مسلمان بر تو ثابت نشود ، آن را به صلاحى كه از نظر يك مرد مسلمان فساد نيست حمل كن ، نه صلاح ثابت شدهء مطلق .
فلسفه اين اصل بسيار روشن است ، زيرا وضع روانى اشخاص از نظر اختيار و اضطرار و اكراه و اجبار و حوادث زندگى از نظر تنوع و فراز و نشيب به قدرى پيچا پيچ است كه تشخيص همه جانبهء كارها فوق العاده دشوار است ،