( ( 3308 ) ) اين نباشد ور بود اى مرغ خاك
بحر قلزم را ز مردارى چه باك
( ( 3309 ) ) نيست دون القلتين و حوض خرد
كش تواند قطرهاى از كار برد
آيا عظمت روح آدمى به درجهاى مىرسد كه خطاها تأثيرى در آن نداشته باشد ؟
آيا چنين است كه عظمت روح آدمى بمرتبهاى مىرسد كه در ما فوق تأثيرات معمولى خطاها قرار مىگيرد ؟ جلال الدين در ابيات فوق جواب مثبت به اين مسئله مىدهد . مىگويد : روح مرد الهى اقيانوس بىكرانى است كه افتادن يك مردار در آن هيچ تأثيرى نمىبخشد . اين اقيانوس بىكران است و آب اندكى نيست كه كمتر از دو كوزه بوده باشد ، روح مرد الهى حوض كوچك هم نيست ( 1 ) كه يك قطرهء آلوده آن را بيالايد ، يا كم شدن يك قطرهء ناچيز تأثيرى در آن داشته باشد . اين مطلب را كه جلال الدين به طور مطلق جواب مثبت مىدهد ، به نظر صحيح نمىرسد .
هامش
( 1 ) قلة در لغت عربى به معناى كوزه بزرگ است . در بعضى از روايات مربوط به مقدار كُر همين كلمه به قرار ذيل به كار برده شده است : « إذا كان الماء قدر قلتين لم ينجسه شيئى » . . ( وقتى كه آب به مقدار دو قله بوده باشد چيزى او را نجس نمىكند ) . . از ابن دريد لغت دان معروف نقل شده است كه : ظرفيت يك قله پنج مشك آب است . وسائل الشيعة ، ج 1 ، ص 123 . . در لسان العرب - ابن منظور مقادير مختلفى براى قله نقل شده است . .