معرفى كردن اشتباه است ، مثلًا قوانين انگلستان را در مقابل قوانين فرانسه گذاشتن و مقايسه و ترجيح يكى بر ديگرى با نظر به شرايط و رسوم و مقررات و وضع نژادى و روانى آن دو ملت يك مقايسه و ترجيح منطقى نخواهد بود .
اما اين كه دين اسلام همان دين جاودانى بشريت است كه خداوند بر انسانها در همهء دورانها صلاح ديده است و هيچ دينى كاملتر از آن به وجود نخواهد آمد ، مستند به دو دليل است :
دليل اول - استحكام و متانت و قال عمل بودن تمام احكام و مقررات اسلامى است كه در هر زمان و مكان و در هر گونه شرايط دارا مىباشد . اين حقيقت با اندك مراجعه به حقوق اسلام و زير بناى مسائل اقتصادى و اخلاقيات و الهيات و سيستم سياسى اسلام اثبات مىشود . اصول و كلياتى را كه دين اسلام در بارهء تنظيم زندگانى مادى و معنوى انسانها مقرر كرده است ، براى ابد از فرسودگى آن جلوگيرى مىكند . چون در اين مباحث نمىتوانيم مطالب مشروحى را در اثبات اين حقيقت وارد كنيم ، مجبوريم به شهادت گروهى از حقوقدانان و رجال بزرگ قانون قناعت نماييم :
« در سال 1951 ميلادى شعبهء حقوق از مجمع حقوق تطبيقى در دانشكدهء حقوق جهانى پاريس كنگرهاى براى بررسى سيستمهاى حقوقى مختلف برگزار مىكند و يك هفته به بررسى فقه اسلامى اختصاص مىيابد ، جمعى از مستشرقين و حقوقدانان و رجال قانون از كشورهاى اروپا و مسلمانان در اين كنگره شركت داشتهاند ، پنج موضوع فقهى براى بررسى در كنگرهء مزبور معين شده بود . نتيجهء مطالعات و بررسى اعضاى كنگره در فقه اسلامى چنين بوده است :
فقه اسلامى با داشتن ذخيرهء فوق العاده بزرگ و سرشار از قوانين و نصوص مىتواند پاسخگوى همهء دورانها و جوامع بوده باشد ، در اثناى كنگره رئيس وكلاى پاريس چنين اظهار مىدارد :
من نمىدانم ميان اين دو قضيه چگونه وفق بدهم : از طرفى گروهى مىگويند : دين اسلام به جهت گذشت ازمنهء طولانى راكد و بىفايده شده است ، از طرف ديگر بررسىها
تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى — صفحة 339
مساهمون: محمد تقي جعفري
ص٣٣٩