تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى — صفحة 170

( آنان كه به سراى آخرت ايمان نياورده‌اند ، كردارهايشان را به آنان مزين ساخته‌ايم ) . « كَذلِكَ زُيِّنَ لِلْكافِرِينَ ما كانُوا يَعْمَلُونَ . » 6 : 122 ( 1 ) ( بدينسان به آنان كه كفر مىورزند كردارهايشان مزين جلوه مىكند ) . « أَ فَمَنْ زُيِّنَ لَه سُوءُ عَمَلِه فَرَآه حَسَناً 35 : 8 . . . » ( 2 ) ( آيا كسى كه كردار زشتش به او زيبا جلوه مىكند و آن را نيكو مىبيند . . ) . ملاحظه مىشود كه دخالت شخصيت انسانى در به وجود آوردن زيبا چقدر اساسى است . آيهء ديگرى وجود دارد كه تقريبا صريح در اين معنى است كه زينت و زيبا از تماشاى انسان در موجودات انتزاع مىگردد : « وَلَقَدْ جَعَلْنا فِي اَلسَّماءِ بُرُوجاً وَزَيَّنَّاها لِلنَّاظِرِينَ . » 15 : 16 ( 3 ) ( و ما در آسمان برجها قرار داديم و آنها را براى نظاره كنندگان مزين نموديم ) . همان برجها كه روى قوانين هستى ضرورت و لزوم دارد زيبا هم جلوه مىكند . خلاصه از مجموع ملاحظات كه در موارد استعمال كلمه زينت نتيجه مىشود اين است كه زشتى و زيبايى به معناى معمولى كه در زيبا شناسى مطرح است . اگر هم از تمايل انسانها به احساس هماهنگى برون ذات و درون ذات واقعيت داشته باشد ، منظور اصلى خداوند از خلقت نبوده است ، بلكه اين ما انسانها هستيم كه به جهت حواس و ساير وسايل درك و معلومات و خواسته هاى خود اجزاء جهان طبيعت را به سه قسمت زشت ، زيبا ، متوسط تقسيم مىكنيم .