تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى — صفحة 169

را مورد آزمايش قرار بدهيم و آنان كه داراى عمل بهترين هستند تشخيص داده شوند ) . « إِنَّا زَيَّنَّا اَلسَّماءَ اَلدُّنْيا بِزِينَةٍ اَلْكَواكِبِ 37 : 6 . . . » ( 1 ) ( آسمان دنيا ( آسمان اولى ) را با زينت ستارگان مزين ساختيم ) . دو مسئله در اين قبيل آيات وجود دارد كه زيبايى واقع در خود موجودات را نمىتواند بيان كند : مسئلهء اول - كلمهء زينت مانند حسن به طور فراوان در نيكويىهاى معنوى و غير محسوس به كار برده مىشود ، مانند : گفتار آن عرب به امير المؤمنين عليه السلام : « و الله يا على ما تزينت بالخلافة و لكن الخلافة زينت بك . » . ( سوگند به خدا ، يا على با خلافت مزين نشدى ، بلكه خلافت با تو مزين گشته است ) . و « زُيِّنَ لِلَّذِينَ كَفَرُوا اَلْحَياةُ اَلدُّنْيا . » 2 : 212 ( 2 ) ( به آنان كه كفر ورزيده‌اند زندگانى مزين شده ) . مسئلهء دوم - در آن موارد هم كه زينت به معناى زيبايى محسوس به كار برده مىشود ، مفهوم جلوه و نمود از آن اخذ مىشود و اين مفهوم ناظر و درك كننده را در جلوهء زيبايى دخالت مىدهد ، به همين جهت است كه حتى به زشتىها هم گاهى مزين اطلاق شده است از قبيل : « وَزَيَّنَ لَهُمُ اَلشَّيْطانُ ما كانُوا يَعْمَلُونَ . » 6 : 43 ( 3 ) ( شيطان كردارهاى آنان ( تبه كاران ) را براى آنها مزين جلوه مىداد ) . « إِنَّ اَلَّذِينَ لا يُؤْمِنُونَ بِالآخِرَةِ زَيَّنَّا لَهُمْ أَعْمالَهُمْ 27 : 4 . . . » ( 4 )