تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى — صفحة 658

مساهمون:

ص٦٥٨
او است ظلم روا نمىداشت . خداوندا خودت طعم زهر آگين بىدادگرى را به انسانهاى بىدادگر بچشان .
( ( 2292 ) ) هم چنان كه لشكر انبوه بود مر پيمبر را به چشم اندك نمود ( ( 2293 ) ) تا بر ايشان زد پيمبر بىخطر ور فزون ديدى از آن كردى حذر

جريان طبيعى و دگرگونى كميت و كيفيت و آثار آنها مانند ساير حقايق مربوط به مشيت الهى است

مضمون دو بيت فوق در بارهء جنگ مسلمين با ابو سفيان و لشكريانش است ، در آياتى كه اين داستان وارد شده است ( و ما آيات مربوط را در بحث مخصوص به آيات متذكر شده‌ايم ) چنين است كه خداوند مىفرمايد : « در عالم رويا عدد آنها را ( دشمنان را ) براى تو اندك جلوه داد ، اگر همان مقدار موجود را به تو نشان مىداد احساس شكست مىكرديد و در اقدام به جنگ اختلاف نظر و نزاع بر پا مىنموديد ، ولى خداوند شما را از آن اختلافات و احساس شكست سالم نگه داشت ، او شنوا و دانا است » . « در موقعى كه با مشركين رو در رو قرار گرفتيد در نظر شما اندك و شما را هم در نظر آنان كم جلوه داد تا آن چه را كه واقع شدنى است خداوند انجام بدهد و باز گشت تمام امور به سوى او است » . ممكن است در بارهء اين داستان اين اعتراض كرده شود كه : چگونه امكان دارد خداوند يك كميت واقعى را دگرگون جلوه بدهد ، مثلًا با اين كه معدود در واقع هزار است آن را صد نشان بدهد ؟ آيا اين نوعى فريب دادن نيست كه مستلزم خلاف واقع است ؟
تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى — صفحة 658 | محمد تقي جعفري