تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى — صفحة 527

اين شخصيتها خواهند گفت : پيروان محمد صلى الله عليه و آله نابينايان و بردگان هستند لذا پيامبر اكرم از عبد اللَّه اعراض كرد . به همان اشخاص روى آورد كه با او مذاكره مىكردند . آيات فوق در اين مورد نازل شده است ، پس از نزول اين آيات پيغمبر اكرم همواره عبد اللَّه را اكرام و احترام مىكرد و مىگفت : مرحبا به كسى كه خدا در بارهء او مرا ملامت كرده است و احتياجاتش را مىپرسيد و دوباره او را در دو جنگ در مدينه به جاى خود گذاشت . اگر چه خشمگين شدن پيامبر اكرم صلى الله عليه و إله از عبد اللَّه بن ام مكتوم به جهت هدف بزرگترى كه در نظر داشت كوچكترين ناشايستى ندارد . اما با لحاظ ساير آيات كه در توصيف پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله آمده است : « وَإِنَّكَ لَعَلى خُلُقٍ عَظِيمٍ . » 68 : 4 ( 1 ) ( تو داراى اخلاق بزرگ هستى ) . « لَقَدْ جاءَكُمْ رَسُولٌ مِنْ أَنْفُسِكُمْ عَزِيزٌ عَلَيْه ما عَنِتُّمْ حَرِيصٌ عَلَيْكُمْ بِالْمُؤْمِنِينَ رَؤُفٌ رَحِيمٌ . » 9 : 128 ( 2 ) ( پيامبرى از خودتان به سوى شما آمده است ، دشوارىها و ضررهايى كه به شما روى مىآورد براى او سخت است ، حرص و اشتياقش به شما و براى شما است به مؤمنين رؤوف و رحيم است ) . و نيز با بيانات مختلفى به او دستور داده شده بود كه از خشم و عصبانيت و خشونت بر كنار باشد مانند آن آيه كه مىگويد : « فَبِما رَحْمَةٍ مِنَ الله لِنْتَ لَهُمْ وَلَوْ كُنْتَ فَظًّا غَلِيظَ اَلْقَلْبِ لَانْفَضُّوا مِنْ حَوْلِكَ 3 : 159 . . . » ( 3 ) ( به رحمت خداوندى است كه به آنها نرم شده اى اگر تند خو و سخت دل باشى از پيرامون تو پراكنده مىشوند . )