نمىتوانند از اصول و قوانين تثبيت شده بر كنار كنند كار بس دشوار در عين حال با اهميت و ضرورى است .
امروزه كتابهاى با ارزشى در بارهء طرق تعليم و تربيت براى مطالعه كنندگان آماده است كه از نظر فن اختصاصى تعليم و تربيت راهنمايىهاى پر ارزشى را ارائه مىكنند ، ولى مسئلهء ( طرق منطقى بهره بردارى از اصول تثبيت شده در تعليم و تربيت ) آن چنان كه شايستهء بحث و توضيح است بررسى نمىشود .
ما اميدواريم كه به جهت اهميت حياتى ، اين مسئله مورد توجه دانشمندان تعليم و تربيت قرار بگيرد .
ملاك دوام و ثبات اصول پايدارى آنها در مقابل تماس با پديده ها و عوامل گوناگون است ، مثلًا وقتى كه مىبينيم : در باستانى اجتماع انسانى از قبيل توتمىها و اجتماع مصر باستانى ما قبل فراعنه و ما بعد آن قانون و عدالت مطرح است - در صدها جوامع كه در شرايط مختلف به وجود آمده از بين رفتهاند دو مفهوم قانون و عدالت را اگر چه به جبار بوده پذيرفتهاند . تمدنهاى بيست و يكگانه دم از قانون و عدالت مىزنند ، حتى چنگيز هم ياسا و يوسون را تنظيم مىكند و مىخواهد خود را حامى عدالت قلمداد كند .
حمورابى هم در مقدمهء قانون معروفش شبيه به همين مضمون فوق را ادا مىكند . اين اصل تثبيت مىشود كه » بشر خواهان عدالت است . » كشف اين ملاك كه عبارت است از پايدارى يك اصل در مقابل تماس با پديده ها و عوامل گوناگون به هر شكل است بايستى مربى و تعليم دهنده در نظر داشته باشد .
تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى — صفحة 455
مساهمون: محمد تقي جعفري
ص٤٥٥