معلومات و دريافت شده هاى ما بيشتر باشد ، ثمر و اثر بيشترى خواهد داشت ، اما كيفيت همان است كه آن چوپان دل داده هم دارا شده بود .
( ( 1732 ) ) آتشى گر نامده است اين دود چيست
جان سيه گشته روان مر دود چيست
عذاب الهى و مطرود شدن از درگاه الهى رنگ و شكل محسوس و مخصوصى ندارد
البته ، پس از آن بيانات كه در وضع روانى چوپان و عظمت آن بيان كرديم ، اين مطلب را كه تفسير و تحليل مىكنيم ، به عنوان اصل كلى است كه توضيح مىدهيم و الا در مسئلهء چوپان نه تنها عذاب و مطرود شدن وجود ندارد ، بلكه چنان كه گفتيم : با نظر بشرايط ذهنى آن چوپان در حال نيايش با راز و نياز يك مرد عارف دانشمند از نظر كيفيت تفاوتى ندارد .
گفتيم كه : عذاب الهى و مطرود شدن از درگاه او رنگ و شكل محسوس و مخصوصى ندارد .
بعضى از ساده لوحان عذاب و شكنجه را در سقوط و بيمارى جسمانى و مرگ و ميرهايى كه به جهت و با و طاعون و سيل و زلزله و آتش فشانى و غيره عارض مىشود مىبينند و هيچ نمىدانند كه بزرگترين عذاب الهى اضطراب و تيرگى و بيمارىهاى گوناگون روحى است كه امروزه سرتاسر جوامع بشريت را فرا گرفته است ، اينان نمىدانند كه : بيم و هراس روز افزون از انفجار بمبهاى هسته اى عذاب الهى است . ( 1 )
هامش
( 1 ) اين بد بختىها و تبه كارىها را كه عذاب الهى ناميدهايم ، نه اين است كه واقعاً خداوند بدون علت اين بد بختىها و تبه كارىها را به جهان بشرى سرازير كرده است ، بلكه اين تيره روزىها و شكنجه ها و اضطرابات نتيجه هاى طبيعى كارهايى است كه بشريت با ارادهء خود خواسته است و آن نتيجه ها مانند ساير جريانات طبيعى مانند معلولهايى دنبال علل خويش بروز كرده است . .