تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى — صفحة 236

چند ساعت زخمها جوش خورد و علائم عمومى بيمارى از بين مىرود و اشتهاى مريض باز مىگردد . گاهى اختلالات عملى پيش از ضايعات عضوى از بين مىرود ، براى آن كه تغيير شكل استخوانى در بيمارى ( پوت ) و يا عقده هاى لنفاوى سرطانى به حال طبيعى بر گردد ، اغلب دو يا سه روز وقت لازم است . اين شفاى معجزه آسا به خصوص با سرعت عجيب التيام ضايعات عضوى مشخص است و شكى نيست كه ميزان آن خيلى بيشتر از حد طبيعى مىگردد . تنها شرط ضرورى براى ايجاد اين كيفيت عجيب نيايش است ، ولى ضرورت ندارد كه خود بيمار دعا كند يا اين كه مؤمن به عقيدهء مذهبى باشد ، بلكه كافى است كه كسى در كنار او در حال دعا به سر برد . چنين اعمال معانى بزرگى دارد و به وجود بعضى روابط مجهول بين فعاليتهاى روانى و عضوى اشاره مىكند و از اهميت تجربى فعاليتهاى معنوى كه توجه متخصصين بهداشت و پزشكان و مربيان و علماى اجتماع شناس به آنها معطوف نشده است سخن مىگويد و دنياى تازه اى را در برابر ما مىگشايد . » ( 1 ) بدون اين كه ما متحمل زحمات زيادى شويم مىتوانيم اين گونه درمانهاى اعجاز آميز را حتى از پزشكان كشور خود نيز رسيدگى كنيم ، تا كنون پزشكان فراوانى به اين جانب وقوع درمانهاى اعجاز آميز به وسيلهء دعا را تأييد كرده‌اند . حتى يكى از آنها مىگفت : « من آن اندازه با اين مسئله در بيماران خود روبرو شده‌ام كه همهء اصول و قوانين پزشكى را مشروط و مقيد مىدانم » . به هر حال اين مسئله قابل انكار نيست . ما بايستى ببينيم منشأ چنين خلاف جريان طبيعى چيست ؟ شكى نيست در اين كه به قول الكسيس كارل ، همهء جوانب اين قضيه را نمىدانيم ، ولى يك اصل مشترك در همهء اين موارد مشاهده مىشود كه مىتوان روى آن محاسبه