آيه
« وَمَكَرُوا وَمَكَرَ الله وَالله خَيْرُ اَلْماكِرِينَ . » 3 : 54 ( 1 ) ( آنان مكر ورزيدند ، خدا هم مكر ورزيد ، خداوند بهترين مكر كنندگان است ) .
توضيح 1
- مقصود از مكر كه به خدا نسبت داده مىشود ، معناى معمولى آن نيست كه مردم انجام مىدهند ، زيرا - واقعيات آن چنان براى خدا روشن و تحت تسلط او است كه در هر لحظه و در زمينه هر گونه شرايط مىتواند امور را دگرگون بسازد . اين مردم هستند كه به جهت ناتوانى و هوى پرستى در صدد بهره بردارى از نقاط ضعف ديگران بر مىآيند ، يا قوانين و مقررات را به سود خود و به ضرر ديگرى منحرف مىكنند كه اگر بخواهند نام زيبايى به آن بگذارند ، زيركىاش مىگويند و اگر بخواهند قيافهء زشت اين كار را آشكار بسازند با كلمهء مكر و حيله گرى تعبير مىكنند و اين ضعف و هوى پرستى در بارهء خدا قابل تصور نيست .
توضيح 2
- مكر و حيله گرى كه مردم به خيال خود در بارهء خدا انجام مىدهند از مغز و انديشهء آنان تجاوز نمىكند . يعنى آنان به گمان خود مىتوانند خدا را غافلگير كرده هدف خود را جامهء عمل بپوشانند . مانند حيله ها و مكر بازىهايى كه در معاملات ربوى ( وامهاى با بهره ) عمل مىكنند . به اصطلاح معمولى كلاه شرعى مىسازند ، به گمان اين كه واقعيات را دگرگون مىكنند ، ولى در حقيقت همان كلاه و فريبندگى به خود آنان بر مىگردد .
توضيح 3
- شايد مقصود از جملهء : ( مكر الله ) در آيهء فوق بر گشتن نتيجهء مكر به خود حيله پردازان بوده باشد ، بدين معنى كه آنان مكر مىورزند و نمىدانند كه همين مكر و نتيجهء آن مطابق مقررات خداوندى پاى خود آنان را خواهد گرفت . چنان كه در آيه شريفه مىفرمايد :
هامش
( 1 ) سوره آل عمران ، آيهء 54 . .