براى انسان ثبت نخواهد شد ، مگر سعيى كه كرده است يقيناً سعى او ديده خواهد شد ) .
4 - تو با دقت در وضع خود بنگر ، خواهى ديد موجوديت تو محصول هم خوابگى پدر و مادر تست كه تو را به وجود آورده است و هم خوابگى از مقولهء اعراض است .
5 - هر چه را كه دست بشرى مىسازد ، از قبيل ساختمانها و ادوات و ماشينها و غير ذلك ، خواهى ديد منشا وجود همهء آنها انديشه و تصورات قبلى سازنده بوده است .
( ( 970 ) ) اول فكر آخر آمد در عمل
به نيت عالم چنان دان از ازل
انديشه بنياد عمل است
اين مسئله ششم چون خيلى با اهميت بود ، لذا خواستيم مقدارى مشروحتر مورد بحث قرار بدهيم :
در بارهء حركات و كارهاى صادره از اجزاء طبيعت تقسيمات گوناگونى داريم كه همهء آنها در اين مطلب مورد بحث نيست ، آن چه كه در اين مبحث مورد احتياج ما است بيان دو قسم از حركت است :
1 - حركت مكانيكى ( حركتى كه ناشى از علل مسبوق مىباشد ) مانند حركت يك ماشين كه بايستى قبلا نيرويى به آن وارد شود ، البته علت مقارن را كه در يك معمول دخالت مىورزند معمولًا مكانيكى محسوب مىكنند . اغلب حركاتى كه در روبناى سطحى طبيعت ديده مىشود از همين قبيل است .
اين قسم از حركت داراى قوانين معينى است كه در فيزيك مكانيك مورد بهره بردارى قرار مىگيرد . از قبيل : تطابق حركت با نيرو و . . . و غير ذلك .
2 - حركت غايى يا ( حركت غرضى ) اين نوع از حركت از سه مرحله عبور مىكند :