تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى — صفحة 484

وجوب آن بر كنار نيست . » ( 1 ) 3 - « آن چه كه دلالت به وجوب امامت مىكند قاعدهء ثابت شده ( لطف ) است . امامت لطفى است در تكليف عقلى به طورى كه بدون امامت تكليف مزبور انجام نمىشود ، بنا بر اين امامت مانند ساير الطاف در معارف و غير معارف است كه تكليف به آنها بدون الطاف شايسته نيست . » ( 2 ) 4 - « آن چه كه دلالت عقلانى به امكان نسخ مىكند مطابق اصل ثابت شده‌اى است كه مىگويد : عبادات شرعيه تابع مصالح و الطاف در واجبات عقليه مىباشد . » ( 3 ) از مجموع بيانات فوق اين تعريف اجمالا به دست مىآيد كه ( لطف ) عبارت است از آماده كردن هر گونه مقتضيات و دور ساختن هر گونه موانع از سر راه تكليفى كه عقول سليم بشرى آن را دريافته و خود را به عمل به آن ملزم مىبيند . همين تعريف با حذف بعضى از مناقشات لفظى مورد اتفاق اكثر اماميه و معتزله و مورد انكار اشاعره مىباشد . اين مطلب را با تعريف مشهور كه اكثريت قريب به اتفاق متكلمين آن را در بارهء ( لطف ) پذيرفته‌اند مىتوانيم تأييد كنيم . علامه حلى قاعدهء لطف را بدون نقل خلاف به قرار ذيل تعريف كرده است : « لطف عبارت است از هر چيزى كه مكلف به وسيلهء آن به انجام اطاعت نزديكتر و از ارتكاب معصيت دور تر مىشود ، ولى نه در حدود اجبار و تمكين ، ( مقصود از تمكين اين است كه لطف نبايستى انسان را مانند آلت ناخود آگاه نموده و فعاليت ارادى او را سلب نمايد ) . ( 4 )