از آن جهت كه در ميان گذشتگان شيخ ابو جعفر محمد الحسن طوسى در بارهء قاعده ( لطف ) مشروحتر از همه بحث كرده است ، لذا مسئله مورد بررسى را با نظر به روش او توضيح مىدهيم : شيخ طوسى قاعدهء لطف را به طور كلى پذيرفته و مسائل اساسى زيادى را به همين قاعده مبتنى مىسازد . با نظر به تعريف قاعدهء لطف و علت لزوم آن به خداوند كه ذيلًا متذكر خواهيم شد روشن مىشود : كه مدلول اين قاعده بسيار وسيع و گسترده منظور شده و مىتوان گفت : شامل آماده كردن هر گونه مقدمه براى هر گونه تقرب انسان به اطاعت و دورى از معصيت مىباشد . ما اولًا قاعدهء لطف را از نظر شيخ طوسى تعريف كرده ، سپس به استدلال به لزوم آن مىپردازيم . آن چه كه از مجموع سخنان شيخ طوسى در سه كتاب مهم او : ( عده ، تلخيص شافى ، غيبه ) به دست مىآيد به قرار ذيل است : 1 - « لطف چيزى است كه مكلف را به انجام واجب بر مىانگيزد و از قبيح بر كنار مىكند . » ( 1 ) 2 - « آن چه كه به لزوم رياست ( امامت ) دلالت مىكند ، اين است كه رياست لطفى در واجبات عقلانى است ، بنا بر اين واجب است ، مانند معرفت كه هيچ مكلفى از