تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى — صفحة 44

اصول و عناصر كه جاذبيتهاى منتظم در نظام اخلاقى نيز مانند نظام مادى وابسته به آن است ، زبان به شكايت گشوده بودند ، خونى كه بخار از آن متصاعد مىشود ، مالامال شدن قبرستانها از اجساد كشته شدگان ، مادران اشك بار ، مدعيان مخوفى هستند . هنگامى كه زمين از سربارى رنج مىبرد ، ناله هايى اسرار آميز در ظلمات هست كه فقط در عالم بالا شنيده مىشود . ناپلئون در عالم ملكوت به بدى معرفى شده بود و تصميم به سقوطش گرفته شده بود . » ( 1 ) 70 - « تقدير از اين گونه پيچ و خمها بسيار دارد ، كسى كه منتظر تخت و تاج جهان است ( ناپلئون ) سنت هلن [ جايى كه ناپلئون تبعيد و زندانى شده بود ] را مشاهده مىكند . » ( 2 ) 71 - « سفاهتهاى بزرگ غالباً مانند طنابهاى ضخيم از رشته هاى نازك ساخته شده‌اند ، اين رشته را جدا جدا بگيريد ، يكى را پس از ديگرى پاره خواهيد كرد و خواهيد گفت : اين كه چيزى نبود ؟ اين رشته ها را به هم پيچيد ضخامتى تشكيل خواهد يافت ، اين ( آتيلا ) است كه بين مارسيين در روم شرقى و والانتينين در روم غربى متردد مىماند ، دانتوان است كه در آرسيس سوراوب مىخسبد . » ( 3 ) 72 - « در قرن نوزدهم فكر مذهبى به بحرانى دچار شد ، بعضى چيزها فراموش مىشوند و اين خوب است به شرط آن كه چون اين از ياد مىرود آن به ياد باز آيد ، در قلب آدمى جاى خالى نمىماند ، ويرانىهايى روى مىنمايند ، خوب است كه اين ويرانىهاى روى نمايند مشروط بر آن كه ساختمان تازه‌اى در پى داشته باشند . » ( 4 ) 73 - « دير فكر مجرد - اين كتاب درامى است كه شخص اولش لا يتناهى است . انسان شخص دوم آن است . از اين لحاظ چون يك دير بر سر راهمان قرار گرفت ،