تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى — صفحة 417

مساهمون:

ص٤١٧
پس امام حى ناطق آن ولى است خواه از نسل عمر خواه از على است
اگر مقصود تنها ولايت تكوينى وجودى بوده باشد كاملًا صحيح است ، زيرا هر فرد از انسان بدون دخالت نژاد و نسب و ساير خصوصيتهاى وجودى مىتواند به مقام ولايت تكوينى عالى برسد و اگر مقصودش ولايت تكوينى تعيينى است چنان كه گفتيم : صحيح نيست ، زيرا ، ولايت تعيينى اكتسابى نبوده و دامنهء نبوت است كه احتياج به تعيين دارد .

مهدى قائم عليه السلام

جلال الدين مىگويد :
مهدى و هادى ويست اى راه جو هم نهان و هم نشسته پيش رو

اگر مقصود از مهدى و هادى آن انسان الهى است كه متصف بصفت هدايت است يعنى هم خود او هدايت شده است و هم هدايت كنندهء مردم مىباشد ، باز با ولايت تكوينى وجودى سازگار است ، يعنى چنان كه گفتيم خداوند همواره اوليايى دارد كه چه نهان باشند و چه آشكار براى مردم حجتاند و اگر مقصودش ( مهدى شخصى ) است كه در اخبار و منابع تمام فرق اسلامى وارد شده است - اين مطلب صحيح نيست ، زيرا ، در منابع اسلامى ( مهدى قائم ) يك شخص معين است كه در زمانى ظهور خواهد كرد و مانند خود پيامبر اسلام با جوامع رفتار خواهد كرد . ( 1 ) عبد الرحمن بن خلدون در مقدمهء معروفش جملهء ذيل را گفته است : « اعلم ان فى المشهور بين الكافه من اهل الاسلام على ممر الاعصار انه لا بد فى آخر الزمان من ظهور رجل من اهل البيت يؤيد الدين و يظهر العدل و يتبعه المسلمون و يستولى على الممالك الاسلاميه و يسمى بالمهدى . » ( 2 )

هامش
( 1 ) ر . ك منتخب الاثر ، دانشمند محترم آقاى گلپايگانى .
( 2 ) مقدمهء عبد الرحمن بن خلدون ، فصل 52 ، در امر فاطمى ص 311 . .