1 - عموماً وسيلهء ابراز معانى كه در درون انسانها است الفاظ طبيعى يا نقشه هاى كتابتى الفاظ است .
2 - بيان كننده و اثبات كنندهء شخصيت هر فرد و روشن كنندهء هدفهايى كه انتخاب كرده است : دو پديدهء بسيار مهم مىباشد : يكى حركات و سكنات او ، ديگرى آن معانى و حقايق كه با الفاظ ابراز مىدارد .
مىتوان گفت : نقش الفاظ در اين اصل از حركات و سكنات معظمتر است ، زيرا - الفاظ به اصطلاح معمولى زبان دارد ، در صورتى كه كردار و حركات و سكنات معمولا گنگ و بىزبان است .
3 - اصل اولى عقلائى كه تا كنون در جوامع بشرى حكمفرما بوده است اينست كه جملات و كلماتى را كه يك گوينده ادا مىكند حقيقتا مىخواهد از امورى خبر بدهد كه داراى واقعيت مىباشند ، يعنى اگر گفت : ( من تو را دوست دارم ) اصل اولى اين است كه از وجود واقعى محبت خبر مىدهد ، اگر بگويد : ( من عدالت را دوست دارم و در راه آن مىكوشم و از خود نيز مىگذرم ) اصل اولى اين است كه مفاهيم دو جملهء فوق در درون او حقيقت دارد . پذيرش ساده لوحانهء اين سه اصل باعث شده است كه زندگانى ما انسانها از صورت جريان منطقى به برد و باختهاى قمار بازان تبديل گردد ، زيرا - با نظر به دو پديدهء مهمى كه مشاهده مىشود واقعيت سه اصل مزبور بازيچهء دست افراد قرار گرفته بجاى آن كه وظيفهء واقعى خود را انجام بدهند ، عالىترين وسيلهء مبارزين مىدان تنازع در بقا گشتهاند .
اين دو پديده عبارتند از :
يك - دلالت الفاظ به معانى خود قرار دادى است و چنين نيست كه دلالت كلمهء محبت به محبت واقعى مانند دلالت 1 1 بر 2 بوده باشد . و تعدد لغات در جوامع بشرى در هر دوران نيز قرار دادى دلالت الفاظ را به خوبى اثبات مىكند .
دو - شايد اين پديدهء دوم خطرناكتر از اولى بوده باشد . اين پديده عبارت است از توانايى انسان به خوددارى و مقاومت در مقابل حقايق و مخالف نشان دادن
تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى — صفحة 354
مساهمون: محمد تقي جعفري
ص٣٥٤