( ( 3776 ) ) چون كه وقت آيد كه جان گيرد جنين
آفتابش آن زمان گردد معين
پذيرش حقايق از مراتب پايين به مراتب بالاتر با تدريج صورت مىگيرد
در حركت يك موجود به سوى كمال قانونى وجود دارد كه در هيچ مورد تخلف پذير نيست ، اين قانون چنين است كه هر چه كه موجود از مراتب پست به درجات عالى گام مىگذارد با به دست آوردن استعداد عالىتر قابليت پذيرش كيفيت بالاتر را پيدا مىكند ، زيرا كمال صعود تدريجى موجود است به مراتب عالىتر كه نتيجهء آن به دست آوردن موقعيت وجودى بيشتر مىباشد .
جلال الدين براى اين قانون مثل جنين انسانى را پيش مىكشد ، اگر چه در اين مورد عوامل تدريجى كمال را ستارگان معرفى مىكند تا به حد كمال برسد و آن گاه بتواند از خورشيد بهره بردارى كند ، ولى اصل قانون درست است كه همواره موجود در مسير حركت به سوى كمال اولا تحت تأثير عوامل ضعيف قرار مىگيرد ، تدريجاً كه روبه بالاتر مىرود توانايى پذيرش اثر عوامل نيرومندتر را درمىيابد .
( ( 3780 ) ) از ره پنهان كه دور از حس ماست
آفتاب چرخ را بس راه هاست
راه هاى تأثير آفتاب در موجودات منحصر در آن چه كه ما مىبينيم نيست
از ابياتى كه جلال الدين در اين مورد مىگويد ، معلوم مىشود كه اين كه مىگويد : براى تأثير نور آفتاب در حقايق و اختلاف آن تأثيرات ، راه هايى ديگر وجود دارد