الدين مانند موارد ديگر تابلوى زيبايى از شخصيت على عليه السلام كشيده است كه واحدهاى آن به طور تحقيق در زندگانى امير المؤمنين عليه السلام تثبيت شده است . مثلًا اين كه 1 - على بن ابى طالب عليه السلام اعلم همهء امت بوده و از رسول الله كه منبع وحى است علم خود را دريافته است روايات فراوانى دارد .
2 - على بن ابى طالب عليه السلام در بارهء خداوند متعال عالىترين دريافت را داشته است ، آگاهى و دريافت الهى او در نهج البلاغه و ساير گفتارهايش و همچنين در روش عملى او كاملًا آشكار است .
3 - على بن ابى طالب تماس مستقيم با پشت پردهء طبيعت داشته است ، مطابق همان روايت معتبر كه خود جلال الدين و ابن سينا و عبد الرحمن جامى در ابياتش نقل كردهاند كه على عليه السلام مىگويد : « لو كشف الغطاء ما ازددت يقينا » .
4 - حلم امير المؤمنين عليه السلام در نهايت اوج بوده است كه روات فراوانى نقل كردهاند كه ما نمونهاى از آن را در مبحث گذشته نقل كرديم .
5 - اين كه على بن ابى طالب مخالف هوا و هوس حيوانى بوده مطلبى است كه كوچكترين منكر ندارد ، مگر على بن ابى طالب عليه السلام نبود كه در موقع پيش نهاد خلافت با شرط تبعيت از دو زمامدار قبل پاسخ منفى داده از آقايى دنيا گذشت ؟ تقوا و ورع بىنهايت على عليه السلام در حدى است كه براى كسى جاى كوچكترين ترديدى نمىماند .
دشمنانش از عدالت او همان مقدار اطمينان داشتند كه دوستانش . همهء اين مطالب را كه جلال الدين در اين ابيات مىگويد : مىتوان به عنوان واحدهايى تلقى كرد كه تاريخ براى شخصيت على عليه السلام اثبات كرده است » .
اى انسانها ، بياييد اخلاص در عمل را از على بياموزيم ، او شير حق و بيزار از دغل بازى است . در يكى از جنگها به يك پهلوان پيروز گشت ، شمشير كشيده خواست او را بكشد در همان هنگام آن پهلوان آب دهان به روى على عليه السلام انداخت .
آن رويى كه پهلوان آب دهان به آن انداخت كه بود ؟ او افتخار تمام انبياء و
تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى — صفحة 735
مساهمون: محمد تقي جعفري
ص٧٣٥