مثلًا فرض كنيم براى ساختن يك مركب به ده جزء احتياج داريم و يكى از اين اجزاء آب است كه بايستى نه جزء ديگر را به همديگر پيوست نموده و تركيب مفروض را ايجاد كند ، اكنون ما همهء آن نه جزء را به دست بياوريم بلكه صد جزء ديگر را هم به آنها اضافه كنيم ، اگر بخواهيم آن اجزاء با يكديگر در آميزد احتياج به آب دارد ، لذا مادامى كه آب را پيدا نكردهايم و به آن اجزاء مخلوط نساختهايم ، اجزاء مفروض اگر چه كامل بوده باشند ، باز خلاء اصلى پر نخواهد شد ، زيرا - آب به دست نيامده است » .
مضمون چند بيت بعدى روشن است و احتياجى به تفسير ندارد .
تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى — صفحة 635
مساهمون: محمد تقي جعفري
ص٦٣٥