در بارهء طبايع و خواص حيوانات پرداختند مانند جاحظ و دميرى نشانهاى از اعتقاد به تحول و تكامل ديده نمىشود و به هر حال اين مسئله در قرنهاى اخير مخصوصاً از لامارك به اين طرف قيافهء جدى به خود گرفته و در ميان طبيعى دانان مطرح مىگردد . گروه زيادى از تحول و تكامل طرفدارى كرده و با راه هاى مختلفى در صدد اثبات بر آمدهاند مثلًا لامارك از طريق تأثير محيط و داروين از راه انتخاب طبيعى و تنازع در بقا هدف خود را تعقيب كردهاند ، اين مسئله بعدها آن بداهت را كه به طرفداران تحول جلوه كرده بود از دست داد و براى تفسير بعضى از نمودها مكتب موتاسيونيسم ظهور كرد .
ما در اين مسئله به نوشتهء پىير روسو كه عمق اطلاعاتش فوق العاده است ، تكيه مىكنيم و محصول نظريات و كاوشهاى اخير را به وسيلهء عبارات او در اينجا نقل مىكنيم : پىير روسو تحت عنوان « پيدايش صنعت و پيدايش آدمى » چنين مىگويد :
تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى — صفحة 500
مساهمون: محمد تقي جعفري
ص٥٠٠