آيه
« وَلَقَدْ أَرْسَلْنا مِنْ قَبْلِكَ رُسُلًا إِلى قَوْمِهِمْ فَجاؤُهُمْ بِالْبَيِّناتِ فَانْتَقَمْنا مِنَ اَلَّذِينَ أَجْرَمُوا وَكانَ حَقًّا عَلَيْنا نَصْرُ اَلْمُؤْمِنِينَ . » 30 : 47 ( 1 ) ( ما پيامبرانى را با قوام شان فرستاديم ، آنان شواهد و بينات به سوى آنها آوردند ، ما از كسانى كه تبه كارى كردند انتقام گرفتيم ، پيروز ساختن مردم با ايمان براى ما حق بود ) . مضمون انتقام از بزهكاران و كفار در 13 مورد از قرآن وارد شده است كه چند آيه از آنها مىتواند با مقصود جلال الدين تطبيق شود :
( ( 3117 ) ) پس سپاس او را كه ما را در جهان
كرد پيدا از پس پيشينيان
هر چه زمان پيشتر مىرود حوادث عبرت انگيز وسيلهء تجربه بيشتر مىشود
در امتداد تاريخ هر گروهى و هر ملتى راه و رسمى براى زندگى خويشتن انتخاب كرده است ، نتايج روش زندگانى آنان را تاريخ غالباً براى آيندگان ثبت مىكند ، به همين جهت آيندگان همواره بايستى به سر نوشت گذشتگان اهميت مخصوصى قائل شوند و دائماً آنها را زير نظر بگيرند و از راه تجربه بهره بردارىهاى شايان داشته باشند و از اين رو است كه در آيات قرآنى به سير در سر گذشت گذشتگان به طور اكيد دستور داده شده است .
اما با ملاحظهء آن چه كه در تاريخ بشرى به وقوع پيوسته است و با ملاحظهء اين كه حوادث عبرت انگيز و رويدادهاى آموزنده در گذشته بشريت بىشمار بوده است ، با اين حال متأسفانه آن چنان كه مىبايست عبرت گرفته نشده است .
هامش
( 1 ) سوره الروم ، آيهء 47 . .