تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى — صفحة 310

ندارند . اينان آن چه را كه دارند مىبخشند ، چنان كه گلها و رياحين عطر آگين بوى لذت بخش خود را در چمنزارها و جلگه ها منتشر مىسازند و هيچ گونه توقعى هم ندارند . خداى بزرگ به وسيله دست اين افراد سخن مىگويد و از ميان ديده گان اين اشخاص بر روى اين زمين خاكى مىخندد . آرى بخشش به مستمندى كه نياز خود را به تو عرضه كرده زيبا است ، ولى زيباتر از آن اين است كه به كسى بخشش كنى كه نه از تو سؤالى كرده و نه نيازمندى او را مىدانى - زيرا كسى كه دست و دل خود را براى عطا باز مىكند به جستجو و پيدا كردن شخصى كه عطاى او را خواهد پذيرفت علاقه مندتر است از كسى كه عطاى او را قبول خواهد كرد . آيا مىتوانى چيزى از ثروتت را براى خود ذخيره كنى ؟ هر چيزى كه امروز در تسلط تو است ناچار روزى از دست تو بيرون خواهد رفت ، به اين جهت اكنون از ثروت خويش ببخش ، باشد كه فصول زندگانى تو فصلى هم از عطا و بخشش داشته باشد . چه بسيار شنيده‌ام كه مىگوييد : من مىخواهم ببخشم ولى آنان كه اظهار استحقاق مىكنند . . . اى دوست عزيز فراموش كرده‌اى كه درختان باغ تو چنين حرفى را نمىزنند ، چار پايان در مراتع همچنين سخنى نمىگويند . زندگانى درختان در ( بخشيدن است ، بخشيدن ميوه ) - زيرا اگر ميوه ندهند خود را به نابودى مىكشانند . خداوند در قرآن مىفرمايد : « وَأَنْفِقُوا فِي سَبِيلِ الله وَلا تُلْقُوا بِأَيْدِيكُمْ إِلَى اَلتَّهْلُكَةِ 2 : 195 . . . » ( 1 ) ( در راه خدا انفاق كنيد و با دست خويش خود را به هلاكت نيفكنيد ) . حقيقت را به شما بگويم : مردى كه براى قبول عطاى زندگى سزاوار شده و بهره