آن مرائى در صلاة و در صيام
مىنمايد جد و جهدى بس تمام
رياكار هر چه كه در عبادت كوشش نشان بدهد بىهوده است
روايات زيادى از منابع معتبر اسلامى داريم كه مىگويد : ريا در عبادت شرك خفى است و رياكار بايستى پاداش خود را از آن كسانى بگيرد كه عبادت را براى آنها انجام داده است .
او با ريايى كه در كار عبادت انجام مىدهد وقيحترين عمل را مرتكب مىشود زيرا او خود را در بارگاه الهى نشان مىدهد ، در صورتى كه غرق در خود پرستى و عشق به شهرت يا ساير مزاياى مادى شده است .
انحرافات روانى انسان آن چنان دقيق و باريك است كه انسان نمىتواند معمولًا تشخيص بدهد كه در اين لحظه در چه موقعيتى قرار گرفته است ، به همين جهت جلال الدين باز در اين مورد در يك هيجان روانى الهى قرار گرفته مىگويد :
( ( 2633 ) ) يا رب آن تمييز ده ما را بخواست
تا شناسيم آن نشان كژ ز راست
تفسير ابيات
مىگويد : خلاصهء داستان آن زن و مرد را شخصى كه با اخلاص به اين داستان توجه كرده است جستجو مىكند . مىگويد : من اين داستان را كه نقل كردم ، مقصودم تطبيق آن با دو پديدهء نفس و عقل است .
زن همان نفس انسانى است كه در جستجوى احتياجات خانگى از قبيل نان و خوان و جاه و افتخار است .
مرد كه همان خرد انسانى است نيك و بد را طور ديگر تشخيص مىدهد - زيرا در عالم عقل تكاپويى به سوى هيچ چيز جز به پيشگاه الله وجود ندارد .