( ( 2492 ) ) كهربا دارند چون پيدا كنند
كاه هستىِّ تو را شيدا كنند
يك ايده آل براى خود پيدا كنيد تا كاه هستى را كيميا كند
عبارتى از امانوئل كانت معروف است كه مىگويد :
« اگر انسان مىپذيرفت كه موجود عالىتر از او در او نظارت و محاسبه دارد ، آن موقع براى ما كشف و اثبات مىشد كه انسان چه نيروى عظيمى براى تكامل دارد » .
اين جمله كه از نظر انسان شناسى ما فوق ارزش است ، مىخواهد بگويد : انسان داراى گوهر بس گران بهايى است كه بدون رهبر به هيچ وجه نمىتواند به ثمر واقعى خود برسد .
براى توضيح اين مطلب مىگوييم : انسان مىتواند از انسانهاى ديگر دو نوع تأثير بپذيرد :
نوع اول - همان تأثيرات است كه اميل دوركايم و علماى ديگر مىگويند : تمام نمودهاى انسانى را زندگانى اجتماع به وجود مىآورد ، يعنى انسان با تماس با انسانهاى ديگر است كه نيروهاى درونى خود را به كار انداخته ، براى هماهنگ شدن با يكديگر روابط و پديده هاى گوناگونى را در خود ابراز مىدارند .
نوع دوم - كه بسيار با اهميتتر از تأثير نوع اول است ، اين است كه : انسانها مىتوانند از يكديگر تأثيرات تكاملى پيدا كنند ، يعنى يكى به جهت تكاملى كه پيدا كرده است ديگرى را هم دنبال خود بكشد و اين تأثير در تاريخ بشرى يك سنت جاريه بوده است ، ما اساتيد راهنماى فراوانى داريم كه افراد انسانى را حقيقتاً از مراتب پست حيوانيت خواه از نظر علمى و خواه از نظر اخلاقى و روحى به عالىترين مقامات انسانى رسانيدهاند .