تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى — صفحة 718

مساهمون:

ص٧١٨
ظاهرى فعاليتهاى گوناگون زندگانى ياد گرفت فوراً اقدام نمايد ، زيرا انسان اگر چه تا آخر عمر بايستى حالت پذيرش حقايق را از دست ندهد ، ولى اين احتياج به پذيرش در دوران جوانى مخصوصاً به طور شديد احساس مىگردد . چه عبارت خوبى را ماكسيم گوركى در كتاب هدف ادبيات مىگويد : يك استاد بيش از آن كه استاد باشد ، بايستى يك شاگرد خوبى بوده باشد . درست است كه جوشش و فعاليت در هر حالى براى افراد انسانى لازم است ، ولى مىدانيم كه كوشش بدون معرفت مانند گام برداشتن بدون بينايى است چنان كه معرفت بدون عمل ، داشتن چشم بدون پا است كه راه نمىتواند برود .
( ( 1646 ) ) هيچ گندم كارى و جو بر دهد ؟ ديده‌اى اسبى كه كره خر دهد ؟

اصل كلى سنخيت سبب و نتيجه

جاى ترديد نيست كه جهان طبيعت ما جهان اسباب و نتايج است ، هيچ عاقلى نمىتواند بدون ايجاد سبب ، توقع نتيجه مطلوبى را داشته باشد ، در تمام منابع اساسى اسلام ، اين اصل به طور صريح مشاهده مىشود كه توقع يك نتيجه بدون مقدمه و سبب ندانستن معناى ايمان به خدا است . « و ان ليس للانسان الا ما سعى و ان سعيه سوف يرى » . ( نيست براى انسان مگر آن چه كوشيده و نتيجه كوشش خود را حتماً خواهد ديد ) . اگر كسى بخواهد استعداد پذيرش فيض خداوندى را داشته باشد ، بايستى اين استعداد را در خود ايجاد نمايد .