روايت
ابن سينا از حضرت امام صادق نقل مىكند كه خداوند فرموده است : « الخلق كلهم عيالى فأحبهم إلي ألطفهم بهم و أسعاهم في حوائجهم » ( 1 ) ( تمام مردم عيال مناند محبوبترين آنان در نزد من كسانى هستند كه به مردم لطف و محبت بورزند و در بر آوردن احتياجات آنها بكوشند ) .
مطالبى كه معمولًا در ترجيح توكل گفته مىشود در توكل تكيه بر غير وجود ندارد
1 - در توكل تكيه بر غير وجود ندارد ، زيرا فقط خداست كه طرف توجه انسان است . البته هيچ كس منكر نيست كه انسان بايستى در همه شئون خود خداوند را مورد توجه قرار بدهد .
ولى هنگامى كه درست دقت كنيم خواهيم ديد كه : كار و كوشش به حسب قوانين طبيعت كه جلوه گاه مشيت خداوندى است ، بهترين وسيلهء توجه به خدا ، و اطاعت از دستور اوست كه نيروى بازوى خدا دادى را به كار مىاندازد ، و در راه معاش خود و ديگران با تقلايى كه مىكند بهترين عبادت را انجام مىدهد ، مرد آگاه هرگز نيرو پرست نيست ، مرد با ايمان مىداند كه سبب ساز تمام سببها خداست . بلكه سر تا پاى وجود او از خداست بنا به اين توجه چگونه مىتواند تكيه پرستش آميز به اعضاى درونى و برونى خود نمايد ؟
تسليم به خدا محبوبتر از همه چيز است
2 - تسليم به خدا محبوبتر از همه چيز است .
تقريباً اين مطلب همان اصل اولى را مىگويد كه متذكر شديم . و در پاسخ آن گفتيم كه : تسليم حقيقى پس از آن است كه انسان خدا و مشيتهاى او را بداند ، و مطابق مشيت او تسليم گردد ، و يكى از مشيتهاى او به كار بردن نيروى عقل و انديشه
هامش
( 1 ) وسايل ، ج 6 ، باب 27 ، ص 583 . .