در ابيات فوق يك تشبيه بسيار با اهميتى ميان « نى » و روح انسانى بيان شده است كه مىتوان گفت در ميان همه ابيات اين ديباچه ( كه از پديده « نى » بهره بردارى مىكند ) . مهمترين تشبيه است ، و ما ذيلًا آن را توضيح مىدهيم : با مشاهدهء پديده هاى گوناگون و بلكه با مشاهدهء فعاليتهاى متضاد در درون انسانى كه با يگانگى حقيقت روح سازگار نمىباشد ، ( 1 ) فلاسفه و روان شناسان وادار شده‌اند كه براى حل اين پديده هاى متضاد و گوناگون چاره جويى نمايند ، در اين باره مطالب زيادى گفته‌اند ، اكثريت قريب به اتفاق آنها يكى از چهار راه را انتخاب كرده‌اند : 1 - روح انسانى حقيقتاً متعدد است ، روح انسانى و روح ملكوتى . 2 - روح انسانى دو رو دارد : رو به اصل اولى خود ( ما وراى طبيعت ) و رو به سوى طبيعت . 3 - روح انسانى دو سطح دارد : سطح ظاهرى رو به طبيعت و سطح عميقى كه پيرو قوانين و جريانات طبيعى نمىباشد . 4 - روان انسانى داراى قلمروهاى گوناگونى است : قلمرو روشن ( خود آگاه ) ، قلمرو تاريك ( ناخود آگاه ) ، قلمرو نيمه روشن ( مرحله‌اى در ميان خود آگاه و ناخود آگاه ) .