1 - هدفهاى انسان در اين زمينه نقش كليدى دارند ، عدهاى در بخش كمبود معنويات دچار افسردگى مىشوند : مانند نداشتن آگاهى و معرفت به خود و خداوند ، نرسيدن به قله بندگى ، و درك نكردن لذتهاى معنوى ، عدم حاكميت كامل دين در تمام شئونات زندگى او ، عدم دسترسى به امام زمان عليه السلام ، سلطه ستمگران ، محاصره شياطين انس و جان ، و . . .
2 - گروهى در ماديات و مسائل دنيوى خودشان ، افسردگى و اندوه پيدا مىكنند ، نداشتن مال و مقام ، و امكانات ، رفاه ، ارزشهاى اجتماعى ، نرسيدن به هواهاى نفسانى ، شكست خوردن در رقابتهاى مالى ، مقامى ، پولى ، و . . . .
3 - كارهائى كه از انسان صادر مىشود متناسب با خود اثر و خاصيت دارند چنانچه در آيات و احاديث آمده است ، چه اگر اعمال و رفتار آنها نيك و خداپسند باشند ، بدون ترديد خاصيت مفيد و مثبت خود را در زندگى و شخصيت او آشكار مىسازد و اگر نادرست و آلوده به معصيت و حرام بوده باشند از طريق اعمال ، گفتار ، معاشرت ، تجارت ، خانواده ، خلوتها ، جلوتها ، و در هر حال ، ضرر و خسارتشان را در روح و روان و جسم او نشان مىدهند . نتيجهگيرى از عوامل سه گانه : در بخش اول كمترينها افسردهاند ، ولى در دوم و سوم اغلب مردم شريكند و عمده عامل غم و اندوه همين هاست .
بعد از اين مقدمه ، به خود دعا و نكات بسيار زيبايش توجه نمائيم اميد است براى از بين بردن غم و غصه و افسردگىهاى بسيار دردناك انسانهاى عصر حاضر مورد استفاده واقع شود .
حضرت مىگويد :
يا فارِجَ الْهَمِّ ، وَ كاشِفَ الْغَمِّ . . .
[ هَمّ ] وضعيت و چگونگى روانى است كه با تصور چيزهاى خوب و يا بد پديد مىآيد و با ترس و اميد تركيب مىشود هركدام بر انديشه غالب شود نفس به سوى آن تمايل پيدا مىكند اگر خيرى كه انتظارش را داشت غلبه كند نفس به سوى آن در
الصحيفة السجادية الكاملة (صحيفه كامله سجاديه همراه با پيامها پاسخگوى نيازها) (فارسى) — صفحة 716
مساهمون: الإمام زين العابدين ( ع )
ص٧١٦