برابرش هيچكس عرض اندام نخواهد كرد غافل از اينكه امكانات موجود در اختيار بشر قابل تسخيرند و ممكن است كسى با قدرت بيشترى به تمام حواس ، مانند چشم ، گوش و زبان و . . . سلطه پيدا كند و مانع استفاده از آنها گردد ، چنانچه قرآن و احاديث آن را تأييد مىكنند ، « . . . وجعلنا مِن بين ايديهم سَدّاً و من خَلْفهم سَدّاً فَاغْشَيناهُم فَهُم لا يُبْصِرونَ » « 1 » ؛ و ما از روبروى آنها [ دشمنانى كه پيامبر صلى الله عليه و آله را تعقيب مىكردند ] مانعى و از پشت سرشان نيز مانعى قرار داديم و بر چشمانشان پرده كشيديم كه آنها نمىديدند ، و در اين دعا آمده :
. . . واجعل بين يَدَيه سُدّاً حَتَّى تُعْمِى عَنّي بَصَرَهُ وَ تُصِمَّ عَن ذِكْرى سَمْعَهُ . . .
خدايا كسى كه به من قصد بدى و شرّ دارد در برابرش مانعى ايجاد كن ، تا اينكه چشمش را از ديدن من كور ، و گوشش از شنيدن حرفهاى مربوط به من ناشنوا ، و دلش را از يادآورى من قفل شده ، و زبانش از گفتگو دربارهء من لال گردانى .
پس انسانهاى عاقل و خردمند ، هرگز گرفتار خود بزرگ بينى و غرور نگشته و خود را به دريافتهاى حواس خود فريفته نمىسازد ، چون هيچ حسّى نمىتواند به طور مستقل كارش را انجام دهد ، زيرا خالق قدرتمندى بر هستى حكومت مىكند كه هيچ چيز مانع اراده او نمىباشد و اگر بخواهد همه حواس انسانها را از كار مىاندازد ، و يا آنها را فراتر از جهان مادى فعال مىكند .
و اين قدرت با اجازه خدا ، به پيشوايان معصوم عليهم السلام نيز داده شده كه گاهى دلها و يا چشمان و گوشها را متوجه خود مىسازند و وقايع خاصى را به آنان الهام كرده و يا نشان مىدهند و در مورد اين گونه مسائل ، سخن بسيار است ولى به نتيجه اصلى بحث توجه نمائيم كه عوامل زيادى در اطراف انسانها به صورت مثبت و يا منفى وجود دارند كه مىتوانند در چشم و گوش و يا در ذهن آنان اثرگزار باشند ، و اين واقعيت در نظام هستى آفريده شده ، كه با شيوههاى خاصى انجام مىگيرد چنانچه
هامش
( 1 ) . يس ، آيهء 8 .