( 1 )
فصل هفدهم غزوهء حديبيه
آنچه كه برخى از نويسندگان سيره « غزوهء حديبيه » مىنامند و برخى ديگر از آن به « صلح حديبيه » نام مىبرند در آغاز ذىقعده و شش سال پس از هجرت پيامبر ( ص ) و مسلمانان از مكه به مدينه روى داد . پيامبر هنوز در مدينه استقرار نيافته بود كه حوادث پىدرپى به وى روى آورد . آن حضرت و همراهانش از نخستين روزهاى هجرت پيوسته در جهاد و غزواتى مداوم با قريش و يهود و قبايل عرب شبه جزيره درگير بودند . در آنها پيروزىها و غنيمتهائى وجود داشت كه نيروى مسلمانان را مىافزود و به انتشار اسلام يارى مىرساند . شكستهائى نيز وجود داشت ، ولى آثار آن ناكامىها محدود بود و بر ادامهء راه دعوت و انتشار آن اثر چندانى نداشت .
( 2 ) پيامبر ( ص ) با استفاده از خرد خدادادى خود پيش از آنكه دشمنان اسلام از آن ناكاميها براى منافع خود بهره گيرند گرداگردشان را مىگرفت و دامنهء آنها را محدود مىساخت . وى توانست در مدتى كوتاه طوايف سهگانهء