نامههاى اعمال و حالات قيامت و كيفيت برانگيختن ابدان و حالات مكلفين در روز محشر و واجب است اقرار نمودن به تمام اينها و تصديق نمودن زيرا كه اينها از اموريست كه ممكن است وقوع آن و محال نيست در نظر عقل و مخبر صادق نيز خبر داده است بوقوع آن پس حق خواهد بود و البته واقع خواهد شد .
مبحث چهارم در بيان اينكه از چيزهائى كه پيامبر آورده ثواب و عقاب است
مصنف گويد : و از اينقبيل است كيفيت ثواب و عقاب و تفصيل آنها كه از شرع وارد شده است .
شارح گويد : از جملهء چيزهائى كه پيغمبر صلى اللّه عليه و إله به آن خبر داده است ثواب و عقاب است و علماء در آن اختلاف نمودهاند كه آيا اين دو امر از جهة عقل ثابت شده است و عقل حكم مىكند بوجوب آن يا آنكه چون در آيات و اخبار وارد شده است لهذا واجبست اعتقاد به آن و عقل را راهى نيست در ادراك آن پس اشاعره قائل شدهاند بثبوت آن بدليل نقل و بعضى از معتزله مانند بلخى و اتباع او گفتهاند باينكه ثبوت ثواب بدليل نقل است زيرا كه طاعات و عبادات ما برابرى نميكنند با نعمتهاى عظيمهء كه خداوند بما عطا فرموده است در دنيا و ما نميتوانيم از عهده شكر اين نعمتها برآئيم تا چه رسد باينكه در اذاء طاعات خود مستحق ثوابى علاوه باشيم و معتزلهء بصره گفتهاند كه دليل بر آن عقل زيرا كه مقتضى تكليف آنست كه عوض عطا نمايد و خود نيز وعده به آن فرموده در آيهء شريفهء كه ميفرمايد :
( ( جَزاءً بِما كانُوا يَعْمَلُونَ ) )
و معتزله عقاب را در حق كافران و كسانى كه مرتكب گناهان كبيره شدهاند واجب