احمد را قصد زيارت بايزيد افتاد . فاطمه با وى برفت . چون پيش بايزيد آمد ، برقع از روى برداشت و با وى سخن گستاخ مىگفت . احمد از آن متعجب شد و غيرت بر دلش مستولى گشت . گفت : يا فاطمه ، آنچه گستاخى بودت با بايزيد ؟ گفت : از آنچه تو محرم طبيعت منى ، و وى محرم طريقت من . از تو به هوا رسم ، و از وى به خدا . و دليل بر اين آنكه وى از صحبت من بىنياز است ، و تو به من محتاج . و پيوسته وى با بايزيد گستاخ مىبودى ، تا روزى بايزيد را چشم بر دست فاطمه افتاد ، حنا بسته ديد . گفت : يا فاطمه ، دست از براى چه حنا بستهاى ؟ وى گفت : يا بايزيد ! تا اين غايت كه تو دست و حناى من نديدى ، مرا با تو انبساط بود . اكنون كه چشمت بر دست من افتاد ، صحبت ما حرام شد .
و از آنجا برگشتند و به نيسابور مقام كردند . و اهل نشابور و مشايخ آن را با احمد خوش بود . و چون يحيى بن معاذ رازى رحمه اللّه عليه از رى به نيسابور آمد و قصد بلخ كرد ، احمد خواست تا وى را دعوتى كند . با فاطمه مشورتى كرد كه دعوت يحيى را چه بايد كرد ؟ گفت : چندين سر گاو و گوسفند و حوايج و توابل ، و چندين شمع و عطر ، و بااينهمه بيست خر نيز ببايد كشت . احمد گفت : كشتن خران چه معنى دارد ؟ گفت : چون كريمى به خانهى كريمى مهمان باشد نبايد كه سگان محلّت را از آن خبر باشد ؟
و ابو يزيد گفت ، رضى اللّه عنه : " من أراد ان ينظر الى رجل من الرجال مخبوء تحت لباس النّسوان فلينظر الى فاطمه . هركه خواهد تا مردى بيند پنهان اندر لباس زنان گو در فاطمه نگاه كن . " صص 183 - 84 .
اصفهانى در حلية الاولياء به نكتهاى دربارهى فاطمه و همسرش احمد بن خضرويه اشاره مىكند كه ساير تذكرهنويسان آن را نياوردهاند . وى مىنويسد فاطمه مهريه خود را به احمد بخشيد و از او خواست تا وى را به ازدواج بايزيد بسطامى درآورد . بههمينجهت است كه احمد وى را به نزد بايزيد مىبرد . بينيد حليه ج 10 / 43 . - م
جامى هم بيشتر مطالب كتابش همان است كه از سلمى نقل كرده و ابن جوزى هم همان مطالبى را دربارهى فاطمه مىآورد كه سلمى روايت كرده است . نفحات الانس ص 620 عطار هم در تذكره الاولياء همان حكايتهاى سلمى را دربارهى ديدار احمد خضرويه و فاطمه با بايزيد و مهمانى معاذ رازى نقل مىكند . صص 348 - 9 همچنين ر ك : جامع كرامات اولياء نبهانى ج 2 / 357 . تلبيس ابليس 351 .
ذكر النسوه المتعبدات الصوفيات ( نخستين زنان صوفي ) ( عربي ، فارسي ) — صفحة 289
مساهمون: أبي عبد الرحمن محمد بن الحسين السُلمي
ص٢٨٩