صفراء به ابو حفص گفت : مرا سفارشى بكن . پس گفت : تو را به ماندن در خانه و نزديكى به محراب و قرائت قرآن ( آن مقدار كه در حافظه دارى ) و ملازمت سكوت و ترك آنچه بىارزش است و توجه به احوال مردم در حد توانايى سفارش مىكنم . 121
شرح
( 119 ) . به نظر مىرسد اين ازدواج نوعى ازدواج موقت بوده كه در طول ديدار ابو حفص از رى به دفعات مكرر اتفاق افتاده است . براى مردان مسلمان در دوران قديم ، غير معمول نبوده كه در يكزمان زن ديگرى هم داشته باشند . آيين معاشرت هم گاهى ايجاب مىكرده كه مهماندار براى مهمانش خانهاى همراه با دخترى برده تهيه كند .
( 120 ) . عبارت در اينجا به صورت " حتى أفعل " آمده ، درحالىكه در نسخهى خطى بدون نقطه درج شده است . طناحى مصحح ديگر متن اين عبارت را اينگونه خوانده است : " حتّى اقفل " كه به معنى " تا زمانى كه برگردم " مىباشد است . در اين صورت اين جمله به اين معنى خواهد بود كه ابو حفص قصد بازگشت داشته است درحالىكه از جملات ديگر وى و پاسخهاى صفراء چنين چيزى برنمىآيد .
( 121 ) . توصيهى ابو حفص به صفراء به دو صورت مىتواند تعبير شود . از يك طرف ابو حفص در حكم شوهر صفراء ظاهر مىشود كه در رفتار با او از اختيارات همسرى خود استفاده مىكند . چون صفرا از طلاق گرفتن سرباززد ، بنابراين او بر پيمان ازدواج خود باقى است و وظايف همسرى به دوشش است . از طرف ديگر او تحت فرامين ابو حفص بهعنوان مريد صوفى وى باقى مىماند از ديدگاه صوفيه ، ديده مىشود كه توصيههاى ابو حفص به وى دربارهى ماندن در خانه و عبادت كردن و قرائت قرآن و دور ماندن از دردسر راهى است براى صفراء تا از طريق آن رفتارش را براى رسيدن به اهدافى كه پيش از اين در پاسخ به پرسش نخست وى آمده بود شكل دهد . آنجا كه گفته بود : " جز براى خدا حركت مكن و جز رضايت او را جستوجو مكن . " اين مثال خطر سوءتعبير رفتار مبنى بر جنسيت را نسبت به آنهايى كه طريق تصوف را دنبال مىكنند نشان مىدهد .