59 - 60 and 182 - 84 .
.
شرح
( 3 ) . آل عتيك گروه يا دستهاى از شاخهاى از قبيلهى قريش مكّه عدى بن قيس بود .
( 4 ) . سفيان بن سعيد ثورى در سال 97 ه / 16 - 715 م در كوفه متولد شد و در سال 161 ه / 777 - 8 م در بصره از دنيا رفت . او يكى از مهمترين چهرههاى فقه اسلامى در دوران نخستين شكلگيرى آن است . وى به جهت دانش حديث و تفسير قرآنش از درجهى بالايى برخوردار بود . ( بنگريد التفسير ، امتياز على ارشدى ، بيروت ، 1983 )
مكتب فقهى وى در بين نخستين صوفيان مشهور بود و مجالس درس وى بر هر دو گروه زنان و مردان گشوده بود . مارگارت اسميت او را مؤسس مكتب صوفيه مىنامد . ( بنگريد كتاب نخستين صوفيان بغداد ، مطالعهاى دربارهى زندگى و تعليمات حارث بن اسد محاسبى ( 781 - 857 ) لندن 1977 تجديد چاپ اولين تحرير 1935 صص 3 - 72 )Margaret Smith , An Early Mystic of Baghdod : A Study of the Life and Teaching of Harith b . Asad al - Muhasibi , A . D . 781 - 857 [ London , . 1977 reprint of 1945 first edition ] .منابع زندگى او بر اين دلالت دارند كه وى فساد و تباهى چهرههاى سياسى را مذمت مىكرد . گفته شده كه همواره به خاطر نوع زندگيش فرارى بود . يادداشتهايش را بر روى پيراهنش مىنوشت زيرا نمىتوانست كتابهايش را با خود حمل كند . در سالهاى پايان عمرش به بصره مهاجرت كرد . از سخنان اوست : عالم ، طبيب مذهبى است و ثروت بيمارى است . وقتى طبيب خود به بيماريى مبتلاست چگونه مىتواند ديگرى را معالجه كند ؟ گزارش مشروح دربارهى زندگى سفيان ثورى در كتاب حلية الاولياء و طبقات الاصفياء حافظ ابو نعيم اصفهانى ، تصحيح ابو هاجر سعيد بن بسيونى زغلول ( بيروت تجديد چاپ 1938 / 1357 ) ج 6 ص 93 - 356 و جلد 7 ص 3 - 143 آمده است . همچنين بنگريد به جمال الدّين ابو الفرج ابن جوزى ، صفة الصفوة تصحيح محمود فخورى و محمد رواس قلانجى ، ( بيروت ، 1406 / 1986 ) ، ج 3 / 152 - 148 .
( 5 ) . ابو بسطام شعبه بن حجّاج ( 160 / 776 - 777 يا 165 / 781 - 82 ) . از ناقلان حديث و از مصاحبان سفيان ثورى بود . او از شهر واسط عراق بود ، اما در بصره زندگى مىكرد . اصلا ايرانى بود و همچون رابعه مولاى يكى از قبايل عرب بود . وقتى از دنيا رفت سفيان ثورى گفت : با مرگ شعبه گويى علم حديث نيز مرده است . بنگريد حلية الاولياء ج 6 / 144 - 209
( 6 ) . نام اين شخص در طبقات صوفيه سلمى ديده نمىشود . ممكن است كه نام او املاى