درگيرىهاى فرقهاى
بازار آزاد كالاها كه زندگى تجارى سامانيان را تشكيل مىداد ، در رقابت با بازار آزاد عقايد بود ، زيرا شيعيان امامى ، شيعيان اسماعيلى ، صوفىها ، فلاسفه ، پيروان آيين سنّىها و مريدان مكاتب مختلف همگى براى تصاحب دل و ذهن فرمانروايان محلّى و رعيتهايشان تلاش مىكردند .
اين فضاى رقابت فرقهاى موجب شد كه بسيارى از صوفيان خراسان به مطابقت تعليمات و آداب صوفيگرى با ملاكهاى دنياى اسلام سنّيان بپردازند .
كلاباذى و سلمى هر دو نقش عمدهاى در اين جريان داشتند . ريچارد بوليت منشأ اصلى درگيرىهاى فرقهاى را در نيشابور مىيابد ، جايى كه مشاجرههاى مذهبى به حدى بود كه به فروپاشى شهر در قرن دوازدهم ميلادى انجاميد . 34 مقدسى جغرافىدان فلسطينى كه در سال 369 / 980 از خراسان ديدن كرد به اين نكته اشاره دارد كه خشونت فرقهاى عامل اصلى ضعيف شدن اين منطقه بود ، در غير اين صورت شهر مىتوانست از نظر فرهنگى و آموزشى از تمام دنياى اسلام پيشى بگيرد :
" در ميان دو بخش نيشابور كشاكش هست . نيمهى باختر كه بالاتر است