درك نمايد آن را دوست مىگيرد در نيافتن آن را ، وچه نزديكست امروز بأوايل فردا .
اى قوم اين زمان وقت وارد شدن هر وعده داده شده است ووقت نزديكيست از طلوع وظهور آنچه كه نمىشناسيد آن را در فتنه هاى حادثه وعلامات هائله ، آگاه باشيد قسم بخدا بدرستى كسى كه درك نمايد آن فتنه ها را از ما سير مىكند در ظلمتهاى آن فتنه ها بچراغى كه نور بخشنده است ، ورفتار مىكند در آن بقرار صالحان تا اين كه بگشايد در آن فتنه ها ريسمانها را از گردن أسيران ، وآزاد نمايد بندگان را از بندگى ، وپراكنده سازد آنچه كه بهم پيوسته از منكرات ، وبهم بست كند آنچه كه پاشيده شده از محسنات ، آن شخص در پرده است از أنظار مردمان نمىبيند صاحب قيافه أثر ونشانهء آن را اگر چه امعان نظر نمايد .
پس از آن البتة تيز ساخته شود در آن فتنه ها طائفهء بجهة قتال أهل ضلال يا بجهة كسب معارف وكمالات همچو تيز ساختن شمشير ساز شمشير را در حالتي كه جلا داده بشود با نور قرآن ديدهاى بصيرت آن طائفه ، وانداخته شود تفسير قرآن در گوشهاى ايشان ، ومىآشامند كاسهء حكمت را در شبانگاه بعد از آشاميدن آن در چاشتگاه از جمله اين خطبه است كه مىفرمايد : وطول يافت مدّت بآن أهل ضلال تا اين كه كامل نمايند ذلت وخوارى را ، ومستحق باشند بتغيير نعمت پروردگار تا زماني كه نزديك شد گذشتن آن عهد ميل كردند طايفهء از أهل بصيرت بآن فتنه ها ، وبلند كردند دم را از آبستنى جنگشان در حالتي كه منت نگذاشتند به پروردگار با صبر نمودن در كار زار ، وبزرگ نشمردند بخش كردن جانهاى خودشان را در راه حق تا زماني كه موافقت نمود قضاء فرود آمدهء الهى با بريده شدن مدّت بلا ، برداشتند أهل معرفت وبصيرت بصيرتهاى خودشان را بر شمشيرهاى خود ، وتقرّب جستند بسوى پروردگار بفرمان واعظ خودشان .
تا زماني كه قبض فرمود خداوند تبارك وتعالى روح رسول خود را بازگشتند
منهاج البراعة في شرح نهج البلاغة — صفحة 156
مساهمون: حبيب الله الهاشمي الخوئي
ص١٥٦